عوامل پیدایش دو پدیده ما تأخر حکمه عن نزوله و ما تأخر نزوله عن حکمه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه یزد

چکیده

در میان کتاب های علوم قرآنی اصطلاح«ما تأخر حکمه عن نزوله و ما تأخر نزوله عن حکمه» خودنمایی می‌کند. «ما تأخر حکمه عن نزوله» بدین معناست که آیاتی از قرآن کریم نازل شده‌اند امّا پس از مدّتی حکمشان تشریع شده‌است؛ مانند: نزول آیة قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَکَّى ﴿الاعلی/ ۱۴﴾ در مکّه و تفسیر «تَزَکَّى» به زکات و تشریع آن در مدینه. «ما تأخر نزوله عن حکمه» بدین معناست که حکمی در مکّه تشریع شده-است و پس از مدّتی در مدینه آیات مربوط به آن حکم نازل شده‌است؛ مانند: تشریع حکم نماز جمعه در مکّه و نزول آیات مربوطه در سورة جمعه و در مدینه. اولین بار بغوی اصطلاح «ما تأخر حکمه عن نزوله» را ابداع کرد، اصطلاح «ما تأخر نزوله عن حکمه» نیز توسط سیوطی در قرن نهم هجری قمری ایجاد شد. اعتبار بخشی مطلق به سخنان صحابۀ پیامبر و تابعان، بی توجهی به قاعدة جری و تطبیق و اعتقاد به سبب نزول خاص و تفسیر نادرست برخی از آیات قرآن کریم، از دلایل اصلی پیدایش این دو پدیده است. در این پژوهش ضمن تشریح مبانی پیدایش این دو پدیده، به تفسیر آیات مدعای این دو پدیده پرداخته شده و بیش از پیش نادرستی آن را آشکار ساخته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Factors of the emergence of the two phenomena of submission of revelation and delay of verdict and submission of verdict and delay of revelation

نویسنده [English]

  • bemanali dehghan mongabadi
چکیده [English]

در میان کتاب های علوم قرآنی اصطلاح«ما تأخر حکمه عن نزوله و ما تأخر نزوله عن حکمه» خودنمایی می‌کند. «ما تأخر حکمه عن نزوله» بدین معناست که آیاتی از قرآن کریم نازل شده‌اند امّا پس از مدّتی حکمشان تشریع شده‌است؛ مانند: نزول آیة قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَکَّى ﴿الاعلی/ ۱۴﴾ در مکّه و تفسیر «تَزَکَّى» به زکات و تشریع آن در مدینه. «ما تأخر نزوله عن حکمه» بدین معناست که حکمی در مکّه تشریع شده-است و پس از مدّتی در مدینه آیات مربوط به آن حکم نازل شده‌است؛ مانند: تشریع حکم نماز جمعه در مکّه و نزول آیات مربوطه در سورة جمعه و در مدینه. اولین بار بغوی اصطلاح «ما تأخر حکمه عن نزوله» را ابداع کرد، اصطلاح «ما تأخر نزوله عن حکمه» نیز توسط سیوطی در قرن نهم هجری قمری ایجاد شد. اعتبار بخشی مطلق به سخنان صحابۀ پیامبر و تابعان، بی توجهی به قاعدة جری و تطبیق و اعتقاد به سبب نزول خاص و تفسیر نادرست برخی از آیات قرآن کریم، از دلایل اصلی پیدایش این دو پدیده است. در این پژوهش ضمن تشریح مبانی پیدایش این دو پدیده، به تفسیر آیات مدعای این دو پدیده پرداخته شده و بیش از پیش نادرستی آن را آشکار ساخته است.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ما تأخر حکمه عن نزوله
  • ما تأخر نزوله عن حکمه
  • جری و تطبیق
  • عدالت صحابه
  • بدرالدین محمّد زَرکَشی
  • جلال‌الدّین سیوطی