نوع مقاله : پژوهشی
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران
2 دانشآموخته دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی، قزوین، ایران
چکیده
تحلیل گفتمان بهعنوان یکی از رویکردهای نوظهور در علوم انسانی، طی سالهای اخیر ارتباط گستردهای با دانشهای قرآنی برقرار کرده است. این رویکرد با تمرکز بر نشانههای زبانی و فرازبانی، به دنبال کشف لایههای آشکار و پنهان معنا در متن است. در سیر تحول تحلیل گفتمان، بسیاری از مکاتب و نظریهها بر نسبیبودن و ناپایداری معنا تأکید دارند حسن بشیر روشی نوین تحت عنوان روش عملیاتی تحلیل گفتمان(پدام) معرفی کرده است که زمینهای برای تحلیل نظاممند، فرآیندی فراهم میآورد. قرآن بهعنوان بنیادیترین متن دینی مسلمانان، واجد نظام معنایی منسجم و در عین حال پیچیدهای است که بر تقابلهای بنیادین همچون حق و باطل، ایمان و کفر، عدالت و ظلم، و آزادی و اسارت استوار است. این تقابلهای دوگانه نهتنها ساختار مفهومی قرآن را سامان میدهند، بلکه چارچوب اصلی «گفتمان وحیانی» را نیز شکل میبخشند. پژوهش حاضر در چارچوب فضای فراگفتمانی «روش پدام»، به واکاوی گفتوگوهای پیامبران با اقوامشان در قرآن کریم میپردازد. این فضا، بیش از آنکه به سطح همزمانی گفتمان توجه داشته باشد، به سطح درزمانی و به عبارت دیگر با فرآیند تحول گفتمانی در دورههای مختلف توجه دارد. هدف اصلی آن است که از خلال بازخوانی این گفتوگوها، صورتبندی گفتمان نبوی در بستر تقابل با مخالفان ترسیم شود و ابعاد گوناگون گفتمان نبوی در مقابل گفتمان کفار آشکار گردد. یافتهها نشان میدهد که گفتوگوهای پیامبران با اقوامشان صرفاً روایتی تاریخی نیست، بلکه فرایندی پویا در تولید معناست که از ساختار زبانی تا بافت اجتماعی امتداد پیدا میکند و الگویی برای فهم عمیقتر گفتمان نبوی در قرآن ارائه میدهد.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Analysis of Prophet Hood's Conversations with the Unbelievers in the Quran Based on the Operational Method of Padam
نویسندگان [English]
- Narges Ansari 1
- Masomeh Rahimi 2
1 Associate Professor, Department of Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Imam Khomeini International University,Qazvin, Iran
2 PhD in Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
چکیده [English]
Discourse analysis, as one of the emerging approaches in the humanities, has established a wide connection with Quranic knowledge in recent years., many schools and theories emphasize the relativity and instability of meaning. Hassan Bashir has introduced a new method called the Operational Method of Discourse Analysis (PADAM), which provides a basis for systematic, process-based analysis. The Quran, as the most fundamental religious text of Muslims, has a coherent and at the same time complex semantic system that is based on fundamental oppositions such as truth and falsehood, faith and disbelief, justice and oppression, and freedom and captivity. These dual oppositions not only organize the conceptual structure of the Quran, but also form the main framework of the "revealed discourse." The present study, within the framework of the metadiscursive space of the "Padam Method", examines the conversations of the prophets with their people in the Holy Quran. This space, rather than paying attention to the level of synchronicity of the discourse, pays attention to the temporal level, in other words, to the process of discourse evolution in different periods. The main goal is to outline the formation of the prophetic discourse in the context of confrontation with opponents through the rereading of these dialogues and to reveal the various dimensions of the prophetic discourse in contrast to the discourse of the infidels.
کلیدواژهها [English]
- The Holy Quran
- discourse analysis
- Padam method
- metadiscursive space
- prophets
- infidels
)