نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

• مرتضی عرب

استادیار دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

چکیده

پژوهشِ حاضر به بررسی این مسئله می‌پردازد که چگونه کنش‌های ارتباطیِ حضرت نوح(ع) در روایت‌های قرآن و تورات صورت‌بندی و به‌کار گرفته شده‌اند و اختلافات میان این روایت‌ها چه پیامدهای نشانه‌شناختی و الهیاتی به همراه دارند. با استفاده از چهار نظام تعامل اریک لاندوفسکی (برنامه‌مندی، اقناع/دستکاری، سازگاری، و حادثه) به‌عنوان چارچوب تحلیل، این تحقیق از رویکردی متن‌محور و تطبیقی بهره می‌گیرد تا کنش‌های ارتباطی را نه صرفاً به‌عنوان محتوای روایی، بلکه به مثابه راهبردهای کنشی در دل اقتصاد الهیاتی–گفتمانی هر متن بررسی کند. تحلیل نشان می‌دهد که قرآن کنش ارتباطی نوح را چندلایه و پویا ترسیم می‌کند: فرمان‌های برنامه‌مند الهی با تلاش‌های طولانی برای اقناع و گفت‌وگوی سازگارانه با قوم همراه می‌شود و در طی آن منابع بلاغی، عاطفی و اخلاقی برای رساندن پیام و برانگیختن ایمان بسیج می‌گردد. روایت تورات، در مقابل، نظامِ برنامه‌مندی را برجسته می‌سازد: فرمان الهی و اجرای دقیق آن توسط نوح در مرکز روایت قرار دارد و صحنه‌های گفت‌وگوی اقناعی با قوم یا بسیار اندک‌اند یا غایب؛ در عوض، اقناع غیرزبانی و عملکردی ــ مانند ساخت طولانی‌مدت کشتی ــ و اعلان‌های قضایی جایگزین گفتار گسترده می‌شوند. در هر دو متن، نظامِ «حادثه» ــ یعنی وقوع طوفان ــ به‌مثابه رویداد بزرگ نشانه‌ای عمل می‌کند که تعاملات انسانی را متوقف و معنا را بازتخصیص می‌دهد (داوری، پیمان، و بازآرایی جهان)، هرچند بار معنایی آن در دو متن متفاوت است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مدل لاندوفسکی ابزاری کارآمد برای تحلیل تطبیقی متون مقدس است و می‌تواند پیامدهای مهمی برای الهیات، هرمنوتیک، و نشانه‌شناسیِ اقتدار پیامبرانه داشته باشد.

کلیدواژه‌ها

• نوح(ع) '
• قرآن کریم '
• تورات '
• کنش ارتباطی '
• لاندوفسکی '
• '
• نشانه‌شناسی

موضوعات

• زبان شناسی

عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of Noah’s Communicative Action with His People in the Qur’an and the Torah: An Analysis Based on Landowski’s Four Interaction Regimes

نویسنده [English]

• Morteza Arab

Assistant Professor of Department of Theology, Faculty of Law and Theology, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran,

چکیده [English]

The present study investigates how Prophet Noah’s (AS) communicative actions are formulated and deployed in the Qur’anic and Torah narratives, and what semiotic–theological implications follow from their differences. Using Éric Landowski’s four interaction regimes (programmation, manipulation, ajustement, accident) as an analytic grid, the research adopts a comparative-textual methodology to treat communicative acts not only as narrative content but as interactional strategies embedded in each tradition’s theological and rhetorical economy. The analysis shows that the Qur’an depicts Noah’s communicative action as multi-layered and dynamic: programme-based commands are followed by prolonged attempts at persuasion and adaptive dialogue with the community, with rhetorical, emotional, and ethical resources mobilized to elicit conversion. The Torah account, in contrast, privileges a programme-oriented regime: God’s command and Noah’s precise execution are foregrounded while direct dialogic persuasion with the crowd remains largely absent; non-verbal, performative persuasion (the long public construction of the ark) and juridical proclamation substitute for extended speech. In both corpora the regime of accident—the flood itself—functions as the decisive semiotic event that suspends human interaction and reassigns meaning (judgment, covenant, renewal), yet its semantic load differs across texts. The findings indicate Landowski’s model is a productive tool for comparative sacred-text analysis and yields implications for theology, hermeneutics, and the semiotics of prophetic authority.

کلیدواژه‌ها [English]

• Noah'
• Qur’an'
• Torah'
• communicative action'
• Landowski'
• '
• semiotics