نوع مقاله : ترویجی

نویسندگان

• مریم مصاحبی محمدی ¹
• محمدحسن یعقوبیان ²
• حامد صفایی‌پور ³

¹ دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد رشتۀ تفسیر قرآن کریم، گروه قرآن و حدیث، دانشگاه معارف قرآن و عترت، اصفهان، ایران.

² استادیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران.

³ دانش‌آموختۀ دکتری تخصصی فلسفۀ علم، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

چکیده

ریچارد پاول از اندیشمندان حوزۀ تفکر نقادانه برای ارزیابی صحیح تفکر از مؤلفه‌هایی به نام استانداردهای عقلانی استفاده می‌کند. برخی از این مؤلفه‌ها عبارت‌اند از: درستی، انصاف، وسعت نظر و منطقی بودن. پژوهش‌های‌ انجام‌شده در آموزه‌های قرآنی و دین اسلام نیز بر تفکر صحیح و استدلال‌ورزی دقیق برای برخورداری از ایمان راستین تأکید می‌کنند. اما برخی اندیشمندان ایمان‌گرا همچون کی‌یرکگارد معتقدند که بعضی آموزه‌های دینی مانند ماجرای حضرت ابراهیم و ذبح فرزندش، بر اساس ایمان‌گرایی محض است و اندیشیدن در آن راه ندارد. پژوهش حاضر درصدد نقد نظریۀ ایمان‌گرایی کی‌یرکگارد در این داستان بر اساس بازشناسی شخصیت و شیوۀ تبلیغ حضرت ابراهیم، ناظر بر مؤلفه‌های تفکر نقادانه است. یافته‌های این پژوهش که به روش توصیفی - تحلیلی نگارش شده است، وجود مؤلفه‌های تفکر نقادانه در شیوۀ تبلیغ حضرت ابراهیم و برخورداری ایشان از ذهن متفکر نقاد را اثبات کرده است و نظریۀ ایمان‌گرایی محض کی‌یرکگارد را در داستان ذبح اسماعیل نفی می‌کند. همچنین برخلاف ظاهر داستان، مبانی عقلی و منطقی را در تصمیم حضرت ابراهیم نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

• تفکر نقادانه
• استانداردهای عقلانی
• حضرت ابراهیم
• ایمان‌گرایی
• ذبح اسماعیل

موضوعات

• تفسیر

عنوان مقاله [English]

A Critique of Kierkegaard's Radical Fideism in the Story of the Sacrifice of Ishmael

نویسندگان [English]

• Maryam Mosahebi Mohammadi ¹
• Mohammadhassan Yaghoobian ²
• Hamed Safaeipour ³

¹ Master’s in Quranic Exegesis, Department of Quran and Hadith, University of Qur'an and Etrat Studies, Isfahan, Iran.

² Assistant Professor, Department of Islamic Philosophy and Theology, Shahid Motahhari University, Tehran, Iran.

³ Ph.D. in Philosophy of Science, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

This study critically examines Søren Kierkegaard's radical fideist interpretation of Prophet Abraham's intended sacrifice of his son. Kierkegaard, in Fear and Trembling, presents this act as a "teleological suspension of the ethical" based on pure, non-rational faith. By analyzing the character and preaching methodology of Prophet Abraham as depicted in the Qur'an through the lens of critical thinking standards (e.g., clarity, logic, fairness), this research challenges Kierkegaard's view. The findings demonstrate that Abraham’s arguments against idolatry consistently exemplify rational discourse and critical thought. Consequently, his ultimate submission to God’s command is reinterpreted not as a suspension of reason but as the apex of a rationality grounded in a deep, critically derived understanding of God's essential attributes. The study concludes that the Qur’anic narrative affirms a harmony between informed faith and critical rationality, thereby invalidating the application of pure fideism to this story.

کلیدواژه‌ها [English]

• Critical Thinking
• Intellectual Standards
• Prophet Abraham
• Kierkegaard
• Fideism
• Sacrifice of Ishmael