واکاوی قدرت نرم قرآن به‌مَثابه گونه‌ای از اعجاز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 علوم و تحقیقات تهران

2 گروه علوم قرآن و حدیث،دانشکده حقوق،الهیات و علوم سیاسی،واحد علوم و تحقیقات ،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران

3 گروه علوم قرآن و حدیث،دانشکده الهیات و معارف اسلامی،دانشگاه قم،قم،ایران.

چکیده

اعجاز تأثیری یا قدرت نرم قرآن، از وجوه اعجازیِ مستقل قرآن یا زیرمجموعه اعجاز بیانی آن است که تأثیری خارق‌العاده آن بر روح و جسم انسان است تا حدی که- بنابر حکایات منقول- گریاندن بسیار شدید، مدهوش ساختن و کشتنِ مستمعان را به دنبال دارد. این مقاله با روشی توصیفی- تحلیلی و با تأکید بر قتلی‌القرآن ثعلبی- که حکایات آن ارتباط مستقیم با قدرت نرمِ تأثیرگذارانه قرآن دارد- نتیجه آنکه: عناصرِ تأثیر ذاتی آیات قرآن، تلاوت آهنگین و خلوص نفس تالی و ظرفیت و قابلیت سامع، در این قدرت نرم قرآن نقش ایفا می‌کنند اما دو عنصر اخیر، در حکم تقویت‌کننده عنصر اصلی- یعنی قرآن- هستند که بدون آن‌ها نیز، تأثیر قرآن به قوت خود باقی است. قرآن خود ساختار آهنگینی دارد که با مؤلفه‌ی صدای حزین یا زیبا، از بُعد جلالی و جمالی بر سامعان و تالیان خود تأثیر می‌گذارد؛ آن هم تأثیری که با قدرتِ مؤثرات مشابه آن قابل مقایسه نیست و این تأثیر نیز بیشتر در بُعد جلالی و القای خوف و خشیت به سامع یا تالی نمود دارد و تأثیر جمالی نیز علاوه بر آنکه خود مستقلاً عمل می‌کند، زمینه را برای تدبر در قرآن و تأثیرگذاری از بُعد جلالی نیز آماده می‌سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

واکاوی قدرت نرم قرآن به‌مَثابه گونه‌ای از اعجاز

نویسندگان [English]

  • sayedali ayazi 2
  • jafar nekoonam 3
2 Department of Quranic and Hadith Sciences, Faculty of Law, Theology and Political Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Department of Quranic and Hadith Sciences, Faculty of Theology and Islamic Studies, Qom University, Qom, Iran.
چکیده [English]

اعجاز تأثیری یا قدرت نرم قرآن، از وجوه اعجازیِ مستقل قرآن یا زیرمجموعه اعجاز بیانی آن است که تأثیری خارق‌العاده آن بر روح و جسم انسان است تا حدی که- بنابر حکایات منقول- گریاندن بسیار شدید، مدهوش ساختن و کشتنِ مستمعان را به دنبال دارد. این مقاله با روشی توصیفی- تحلیلی و با تأکید بر قتلی‌القرآن ثعلبی- که حکایات آن ارتباط مستقیم با قدرت نرمِ تأثیرگذارانه قرآن دارد- نتیجه آنکه: عناصرِ تأثیر ذاتی آیات قرآن، تلاوت آهنگین و خلوص نفس تالی و ظرفیت و قابلیت سامع، در این قدرت نرم قرآن نقش ایفا می‌کنند اما دو عنصر اخیر، در حکم تقویت‌کننده عنصر اصلی- یعنی قرآن- هستند که بدون آن‌ها نیز، تأثیر قرآن به قوت خود باقی است. قرآن خود ساختار آهنگینی دارد که با مؤلفه‌ی صدای حزین یا زیبا، از بُعد جلالی و جمالی بر سامعان و تالیان خود تأثیر می‌گذارد؛ آن هم تأثیری که با قدرتِ مؤثرات مشابه آن قابل مقایسه نیست و این تأثیر نیز بیشتر در بُعد جلالی و القای خوف و خشیت به سامع یا تالی نمود دارد و تأثیر جمالی نیز علاوه بر آنکه خود مستقلاً عمل می‌کند، زمینه را برای تدبر در قرآن و تأثیرگذاری از بُعد جلالی نیز آماده می‌سازد.

کلیدواژه‌ها [English]

  • قدرت نرم قرآن
  • اعجاز تأثیری
  • قتلی‌القرآن
  • ثعلبی