تبیین ضرورت و چرایی توکل به خداوند متعال بر مبنای تحلیل محتوای آیات قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه الزهرا(س)

2 ستادیار گروه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران، ایران

3 استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران.

چکیده

خداوند متعال در قرآن کریم به صورت امر ارشادی، بندگانش را به توکل بر خود امر کرده و در موارد متعددی بطور مستقیم و یا ضمنی، به بیان صفات و اسماء مبارکه خویش در ذیل آیات متضمن مفهوم توکل پرداخته است؛ تا بدین روش مومنان را به توکل بر ذات پاکش مجاب سازد.
به همین منظور در این پژوهش تلاش شده با استفاده از روش «تحلیل محتوا» به ‌مثابه یکی از روش‌های تحقیق میان‌رشته‌ای متن محور، به تحلیل آیات قرآنی متضمّن اسماء و صفات الهی برای کشف ضرورت توکل پرداخته، و ضرورت مسئله توکل را با توجه به ماهیت اسمائی که در آیات توکل بدانها اشاره شده، تحلیل و تبیین نمائیم.
تحلیل محتوای آیات قرآنی مستخرج نشان می دهد که صفات الهی بیان شده در قرآن کریم بیانگر تسلط خداوند بر کل هستی، آگاهی خداوند بر تمام مخلوقات، مهربانی خداوند به بندگان، مبدأ و مقصد بودن خداوند، یاری گر مخلوقات و جزا دهنده بندگان است که این صفات، مهمترین عامل برای درک ضرورت توکل بر خداوند است که توجه به آنها می تواند ما را با مفهوم توکل حقیقی به خداوند متعال آشنا کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explain the necessity and why of trusting in God Almighty Based on the analysis of the content of the verses of the Holy Quran

چکیده [English]

In the Holy Qur'an, God Almighty has commanded His servants to rely on Him as a matter of guidance, and in many cases, directly or implicitly, has expressed His blessed attributes and names in the following verses that include the concept of trust; In this way, he will convince the believers to rely on his pure nature. Since the concept of trust is one of the ambiguous words in the Islamic education system, so it seemed necessary in an independent study to explain the need for this from the perspective of the verses of the Holy Quran, and without any conceptual presuppositions and predetermined classifications. For this purpose, in this research, using the method of "content analysis" as one of the methods of text-based interdisciplinary research, the Qur'anic verses containing divine names and attributes are analyzed to discover the necessity of trust, and the necessity of the issue of trust according to the nature Analyze and explain the names mentioned in the verses of Tawakul. Analysis of the content of Quranic verses extracted as a statistical community shows that the divine attributes expressed in the Holy Quran express God's dominion over the whole universe, God's awareness of all creatures, God's kindness to His servants, God's origin and destination, creator's helper and punisher It is the servants that these attributes are the most important factor in understanding the necessity of trusting in God, and paying attention to them can acquaint us with the concept of true trust in God Almighty.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holy Quran
  • trust
  • necessity of trust
  • Divine attributes
  • content analysis method