نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

• محمدمهدی غریبی (نویسنده مسئول) ¹
• علی صفری ²
• محمدعلی مهدوی راد ³

¹ دانشجوی دکتری مدرسی معارف (رشته قرآن و متون اسلامی) دانشگاه قرآن و حدیث

² استادیار گروه قرآن دانشگاه قرآن و حدیث، پردیس تهران

³ دانشیار پردیس فارابی دانشگاه تهران

چکیده

از دیرباز تا کنون، افراد ناآشنا با معارف قرآنی، شبهاتی درباره گزاره‌های قرآنی مربوط به حقوق و جایگاه اجتماعی زنان مطرح کرده‌اند. یکی از مستندات این شبهه‌افکنان در مورد جایگاه زن در قرآن کریم، استدلال به مفهوم «تفضیل» در آیه 34 سوره نساء است. آنان مدعی‌اند که این مفهوم قرآنی بر «تبعیض» علیه زنان دلالت می‌کند. این نوشتار بر آن است که با هدف پاسخ‌گویی مستدل به این شبهه و همچنین تنویر افکار عمومی خصوصاً جوانان نسبت به مقصود خداوند از آیات «تفضیل»، به روش توصیفی ‍ـ تحلیلی مٶلفه‌های معنایی مفهوم قرآنی «تفضیل» و «تبعیض» در علوم اجتماعی را استخراج نموده و پس از مقایسه این دو، اثبات نماید که واژه تفضیل ممکن است بر مزیتی برای مردان نسبت به زنان دلالت داشته باشد؛ ولی در واقع بیانگر برتری تکوینی آنان برای ایفای نقش «قوّام» بودن و انجام مسئولیت برای حفظ و تأمین نیازمندی‌های خانواده است. این امر با مفهوم تبعیض در علوم اجتماعی کاملاً متفاوت است و هیچ دلالتی بر آن ندارد.

کلیدواژه‌ها

• تفضیل در قرآن
• برتری مردان
• زنان در قرآن
• تبعیض در علوم اجتماعی
• تبعیض جنسیتی

عنوان مقاله [English]

The Comparison between the Quranic Concept of Preference and the Concept of the Discrimination in Social Sciences and Its Entailments in the Gender–Based Debates

نویسندگان [English]

• Muhammad Mahdi Gharibi ¹
• Ali Safari ²
• Muhammad Ali Mahdavi Rad ³

¹ A PhD student in Islamic Studies

² Assistant professor at Quran & Hadith University, Pardis of Tehran

³ Associate professor at University of Tehran, Pardis of Farabi

چکیده [English]

From the late time people who are not acquainted with the Quranic studies have propounded doubts about the Quranic Propositions connected to the rights and social position of women. One of the evidences of these who cast doubt on the position of women in the holy Quran is to draw conclusion from the concept of “preference” (Arabic: تفضیل) in the 34^th verse of surah al-Nisa'. They claim that this Quranic concept indicates “discrimination” against women. This note with the analytic-descriptive aims to have extracted semantic components of the Quranic concept “preference and discrimination” in the social sciences to answer logically to this doubt and also enlights the public opinions specially youths to the intent of Almighty God from the verses of “preference” and after comparing these two it is going to prove that the term “preference” perhaps indicates a privilege for men to women but in reality it shows their creational superiority for fulling the role of “قوام” (i.e. protector and maintainer) and to fulfil their responsibility for protecting and providing the family’s needs. This matter differs from the concept of discrimination in the social sciences completely and there is no indication to it.

کلیدواژه‌ها [English]

• “Preference” in the Quran
• Superiority of men
• Women in the holy Quran
• Discrimination in the social sciences
• Gender discrimination