بررسی و نقد آراء تفسیری پیرامون «آیات نهی از تعجیل در امر وحی»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مرکز تحقیقات توسعه پژوهش‌های بین رشته‌ای معارف اسلامی و علوم سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

چکیده

در خصوص آیات 16–19 سوره‌ی قیامت و آیه‌ی 114 سوره‌ی طه، که پیامبر را از تعجیل در قرائت قرآن باز می‌دارند و از آن‌ها به «آیات نهی از تعجیل» یاد می‌شود؛ تفاسیر متعددی نقل شده است. با بررسی تفاسیر فریقین، شش دیدگاه تفسیری به دست آمد که نخستین دیدگاه، مبتنی بر نهی از تعجیل در قرائت قرآن در هنگام دریافت وحی، میان مفسّران شیعه و اهل‌سنّت مشترک است و در تمام پانزده قرن پس از نزول، مورد توجّه بوده است. پنج دیدگاه دیگر، مورد اتفاق همه مفسّران نبوده و در تمام سده‌های پیشین نیز مطرح نبوده است. چنان‌که برخی تنها به یک مذهب یا چند اثر تفسیری اختصاص دارند. دیدگاه‌های فوق با اشکالات متعددی مواجه است که پذیرش آن‌ها را با دشواری مواجه می‌کند. این پژوهش با جمع‌آوری کتابخانه‌ای داده‌ها و با توصیف و تحلیل تطبیقی آراء به همراه نقد عقلی، نقلی و تاریخی؛ ضمن پذیرش وقوع نزول دفعی قرآن، این نزول را اندکی پیش از نزول آیات نهی از تعجیل در سوره‌ی قیامت دانسته و با توجّه به روایت امام صادق، «نهی از تعجیل» را به جهت تنبه و پیش از ارتکاب منهی عنه از سوی پیامبر و ناظر به عدم ابلاغ قرآن نازل شده در نزول دفعی می‌داند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

ـ