الگوی عوامل موثر در سیر نگارش‎های علوم قرآن(قرن6تا10) در قالب نظریه مبنایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 نجمه، نجم، دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 ، دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)

3 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، پردیس فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

بررسی حاضر از رویکرد تفسیرگرایی فکری، علمی و اجتماعی به فهم و تحلیل عوامل تاثیرگذار در سیر تطورات نگارشهای علوم قرآن می‌پردازد. هشت کتاب علوم قرآن در قرن6تا10 با قید تاثیرگذاری در دوره خود محل بررسی در این تحقیق بوده است. از روش اسنادی و تحلیل تاریخی در انجام عملیات تحقیق، و برای تجزیه و تحلیل اطلاعات و ارائه الگوی نهایی از نظریه مبنایی(GT) استفاده شده است. یافته‎های به‎دست‎آمده شامل 18 مقوله در سیر تطور بوده که به‌تفکیک ضریب‌تاثیر بالا، متوسط و کم بیان شده‌است. همچنین الگوی نهاییِ عوامل موثر در تطور سیر نگارشهای علوم قرآن در قالب نظریه مبنایی ارائه شده و اجزاء آن عبارتنداز: عوامل علّی شامل شخصیت فردی نویسنده؛ تخصص علمی نویسنده؛ عوامل فرهنگی اجتماعی دوره نویسنده؛ همنشینان نویسنده و تاثیرپذیری وی از مصادر و نویسندگان قبل و تاثیرگذاری نویسنده بر مصادر و نویسندگان بعد؛ هویت و اصالت متن نگارشی(اعم از ساختار، کارکرد و محتوا). عوامل زمینه‌ای مثل شرایط زمان و مکان جغرافیایی؛ مهاجرت و مسافرتهای متعدد نویسنده؛ جامعیت عناوین منبع؛ قدمت و شهرت نگارش و نویسنده. عوامل میانجی عبارتنداز: شخصیت اخلاقی نویسنده؛ عوامل سیاسی و اقتصادی دوره وی؛ حریت و آزاد اندیشی یا تعصب نویسنده. در ضمن راهبردها و پیامدهای حاصل نیز بیان شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

n

نویسندگان [English]

  • fdw fd 1
  • n n 2
  • n n 3
  • n n 4
1 fvf
2 n
3 n
4 n