نوع مقاله : ترویجی

نویسنده

• محمد حیدری فرد

عضو هیات علمی گروه معارف اسلامی، دانشکده علوم پایه و کاربردی، دانشگاه صنعتی کرمانشاه

چکیده

ثروت از مهم‌ترین مسائل مشترک در اندیشه دینی و نظریه‌های اقتصادی است. در حالی‌که سوسیال‌داروینیسم اقتصادی ثروت را حاصل رقابت، توان فردی و نشانه شایستگی می‌داند و نابرابری را امری طبیعی تلقی می‌کند، قرآن کریم آن را در چارچوبی الهیاتی، اخلاقی و اجتماعی تفسیر می‌کند. در منطق قرآنی، ثروت نشانه برتری نبوده، بلکه نعمتی الهی، عرصه‌ای برای ابتلاء و امانتی همراه با مسئولیت اجتماعی است. این مقاله با روش تحلیل مفهومی ـ تطبیقی و رویکرد توصیفی ـ تحلیلی، دیدگاه قرآن درباره ثروت را با تمرکز بر داستان قارون بررسی کرده و آن را با مبانی سوسیال‌داروینیسم اقتصادی مقایسه می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که در سوسیال‌داروینیسم، ثروت با شایستگی فردی و فقر با ضعف در رقابت پیوند می‌خورد، در حالی‌که قرآن ضمن پذیرش نقش تلاش انسانی، منشأ نهایی رزق را الهی می‌داند و ثروت را در نسبت با شکر، عدالت و احسان ارزیابی می‌کند. داستان قارون نیز به‌عنوان نمونه‌ای قرآنی، نقدی بر فهم خودبنیاد از ثروت و گسست آن از خدا، اخلاق و جامعه ارائه می‌دهد. بر این اساس، رویکرد قرآنی چارچوبی منسجم‌تر برای فهم معنا و حدود مشروعیت ثروت فراهم می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

• ثروت در قرآن
• سوسیال‌داروینیسم اقتصادی
• داستان قارون
• اخلاق ثروت
• نابرابری اقتصادی

موضوعات

• تفسیر

عنوان مقاله [English]

A Qur'anic Evaluation of Economic Social Darwinism's Theory of Wealth:‎ The Qur'anic Account of Qarun as an Analytical Framework

نویسنده [English]

• mohammad Heydarifard

Faculty Member, Department of Islamic Studies, Faculty of Basic and Applied Sciences, Kermanshah University of Technology

چکیده [English]

Wealth is one of the most significant shared concerns in both religious thought and economic theory. While economic Social Darwinism interprets wealth as the outcome of competition, individual capability, and a marker of merit—regarding inequality as a natural phenomenon—the Qur’an approaches wealth within a theological, ethical, and social framework. In the Qur’anic perspective, wealth is not a sign of superiority; rather, it is a divine blessing, a field of trial, and a trust accompanied by social responsibility.



Using a conceptual–comparative method and a descriptive–analytical approach, this study examines the Qur’anic understanding of wealth with particular emphasis on the story of Qarun and compares it with the foundational assumptions of economic Social Darwinism. The findings indicate that Social Darwinism links wealth with individual merit and poverty with weakness in competition. In contrast, while the Qur’an acknowledges the role of human effort, it ultimately attributes the source of provision to the divine and evaluates wealth in relation to gratitude, justice, and benevolence. The story of Qarun, as a Qur’anic case study, offers a critique of a self‑grounded understanding of wealth that severs it from God, morality, and society. Accordingly, the Qur’anic perspective provides a more coherent framework for understanding the meaning and legitimate boundaries of wealth.

کلیدواژه‌ها [English]

• Wealth in the Qur’an
• Economic Social Darwinism
• The Story of Qarun
• Ethics of Wealth
• Economic Inequality