نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

• رحمان عشریه

دانشیار، گروه تفسیر، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران.

چکیده

این پژوهش با رویکردی تحلیلی و معناشناختی، به مطالعۀ تطبیقی شش مفهوم کلیدی در حوزۀ معنایی «قرار و سکون» در قرآن کریم شاملِ «اِسْتِقْرَار، استواء، سَکَن، عَدْن، لَبْث و مَکْث» می‌پردازد. هدف اصلی، تبیین مفاهیم و درک ظرافت‌های بیانی قرآن با روش تحلیلی - توصیفی است. یافته‌ها نشان می‌دهند که «استقرار» دلالت بر ثبات و پایداری مستمر در مکان دارد و نقطۀ مقابل «تزلزل» است. «سَکَن» بر آرامش درونی و زوال اضطراب تأکید دارد و در مقابل «حرکت و پریشانی» قرار می‌گیرد. «عَدْن» نماد اقامتی ابدی و توأم با الفت و نعمت پایدار است. «لَبْث» و «مَکْث» هر دو بر اقامت موقت و همراه با انتظار دلالت می‌کنند، با این تفاوت که «مَکْث» بار معنایی «ثبات همراه با انتظار» دارد، حال‌آن‌که «لَبْث» بر صرف مدت‌گذرانیِ موقت متمرکز است. «استواء» نیز در منظومه‌ای جداگانه قرار دارد و هستۀ معنایی آن، «تعادل، استقامت و تساوی اجزا» است. در نهایت، این پژوهش نشان می‌دهد که قرآن کریم با دقتی معناشناختی، شبکه‌ای غنی از مفاهیم مرتبط با «قرار و سکون» را ارائه می‌کند که هر واژه، کیفیت، مدت و شرایط روحی خاصی از اقامت و آرامش را بیان داشته است و نگاهی جامع به مراتب مختلف وجود انسان دارد.

کلیدواژه‌ها

• قرآن کریم
• معناشناختی
• استقرار
• سَکَن
• عَدْن
• لَبْث و مَکْث

موضوعات

• معناشناسی

عنوان مقاله [English]

A Comparative Semantic Analysis of the Vocabulary of the Semantic Field of "Qarār and Sukūn" (Stability and Tranquility) in the Holy Quran

نویسنده [English]

• Rahman Oshrieh

Associate Professor, Department of Interpretation, University of Holy Quran Sciences and Education, Qom, Iran.

چکیده [English]

This research, adopting an analytical and semantic approach, conducts a comparative study of six key concepts within the semantic field of "stability and tranquility" in the Holy Quran: istiqrār (stability), istiwāʾ (equilibrium), sakan (tranquility), ʿadn (permanence), labth (tarrying), and makth (waiting). The main objective is to explain the meanings and understand the rhetorical subtleties of the Quran through an analytical-descriptive method. The findings indicate that istiqrār denotes continuous stability and firmness in place, standing in opposition to "instability." Sakan emphasizes inner peace and the removal of anxiety, contrasting with "movement and restlessness." ʿAdn symbolizes eternal abode accompanied by intimacy and enduring blessings. Labth and makth both denote temporary stay with an element of expectation, with the difference that makth carries the nuance of "stability along with waiting," while labth focuses merely on temporary sojourn. Istawāʾ belongs to a separate system, its core meaning being "balance, uprightness, and equality of parts." Ultimately, this research demonstrates that the Holy Quran, with semantic precision, presents a rich network of concepts related to stability and tranquility, where each word expresses a specific quality, duration, and psychological condition of abiding and peace, offering a comprehensive view of the various existential levels of the human being.

کلیدواژه‌ها [English]

• Holy Quran
• Semantics
• Istiqrār
• Sakan
• ʿAdn
• Labth
• Makth