نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

• حمید نادری قهفرخی

استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهر کرد، شهر کرد، ایران

چکیده

مصادف با آغاز نزول قرآن کریم، مردان حجاز می‌توانستند با تعداد نامشخصی از زنان، بدون رعایت حقوق آنان ازدواج دائم داشته باشند، اما در نودودوّمین سورۀ نازل‌شده (سورۀ نساء)، مردان به شرط رعایت عدالت، حداکثر با چهار زن و در غیر این صورت، فقط با یک زن می‌توانستند ازدواج دائم کنند. با توجه به حکیمانه بودن نزول تدریجی قرآن، این سؤال مطرح می‌شود که کنشگری فعال قرآن کریم در ایجاد این محدودیت در سیر نزول، بر اساس چه الگویی صورت گرفته است. بررسی ابعاد حکمیانه بودن نزول قرآن کریم و اهمیت روش تدریجی در تحولات فرهنگی، اقتضا می‌کند که این مسئله مورد بررسی قرار گیرد. بررسی تحلیلی شواهد مختلف نشان می‌دهد قرآن کریم در سه مرحله، این محدودیت را نهادینه کرده است: مرحلۀ اول: سکوت هوشمندانه در برابر فرهنگ رایج و تلاش برای احیای شخصیت زن و تثبیت مطلوبیت ازدواج از طریق سیرۀ عملی پیامبر(ص)؛ مرحلۀ دوم: ممنوع کردن ازدواج‌های جدید برای پیامبر(ص) در سورۀ احزاب و در انتها، محدود کردن ازدواج‌های مؤمنان در سورۀ نساء. در این فرایند دو مرحلۀ اول، زمینه‌ساز تحقق مرحلۀ سوم هستند.

کلیدواژه‌ها

• تعدد زوجات مردان
• محدودیت در تعداد همسران یک مرد
• نزول تدریجی قرآن
• تعدد همسران پیامبر اکرم(ص)
• سورۀ احزاب
• سورۀ نساء

موضوعات

• تفسیر

عنوان مقاله [English]

The Active Role of the Holy Qurʾān in Limiting the Number of Wives a Man Can Have

نویسنده [English]

• Hamid Naderi Ghahfarokhi

Assistant Professor, Department of Islamic Sciences, Faculty Of Letters and Humanities, Shahrekord University, Shahrekord, Iran

چکیده [English]

At the beginning of the revelation (Arabic: اَلْنُّزول, Romanized: al-nuzūl) of the Holy Qurʾān, men in Ḥijāz (Arabic: ٱلْحِجَاز) were allowed to marry (have a permanent marriage in) an indefinite number of women without respecting their rights. However, in the ninety-second chapter revealed (Arabic: ٱلنِّسَاء, An-Nisāʾ; meaning: The Women), men could marry a maximum of four women, provided they observed justice; otherwise, they could only marry one woman. Given the wisdom of the gradual revelation of the Qurʾān, the question arises: What pattern did the active role of the Holy Qurʾān play in establishing this limitation during its revelation? An examination of the wise aspects of the Qurʾān’s revelation and the significance of a gradual approach in cultural transformations necessitates an investigation of this issue. Analytical Examination of Various Evidence Shows: The Holy Quran institutionalized this limitation in three stages: Stage One: A wise silence in response to the prevailing culture, aiming to revive women’s status and establish the desirability of marriage through the Prophet’s practical example (Arabic: اَلْسّیرةُ الْنَبَویَّة, Romanized: Al-Sīra al-Nabawiyya, prophetic biography). Stage Two: Prohibiting new marriages for the Prophet ṣallā llāhu ʿalayhī wa-ʾālihī wa-sallama in sūrat al-Aḥzāb (Arabic: الأحزاب, meaning: the confederates, or “the clans”, “the coalition”, or “the combined forces”). Stage Three: Limiting the marriages of believers as stated in sūrat an-Nisāʾ. In this process, the first two stages set the groundwork for realizing the third stage.

کلیدواژه‌ها [English]

• Polygamy among men
• Limitation on the number of wives
• Gradual revelation (Arabic: اَلْنُّزولُ الْتَّدْریجی
• Romanized: al-Nuzūl al-Tadrījī) of the Qurʾān
• Multiplicity of the Prophet’s wives
• Sūrat al-Aḥzāb (Arabic: الأحزاب
• meaning: the confederates
• or “the clans”
• “the coalition”
• or “the combined forces”)
• Sūrat An-Nisāʾ (Arabic: ٱلنِّسَاء
• meaning: The Women)