نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

• حسین محمدی

گروه معارف اسلامی دانشکده علوم و تحقیقات اسلامی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) قزوین ایران

چکیده

شناخت «غرض سوره» به عنوان هدف اصلی و مقصود نهایی که تمام آیات یک سوره حول آن سازماندهی شده‌اند، از مهم‌ترین رویکردهای تفسیر ساختاری و سیاق‌پژوهی قرآن کریم به شمار می‌رود. سوره حدید به دلیل دارا بودن مفاهیم کلیدی و ساختار معنایی منسجم، ظرفیت بالایی برای کشف غرض محوری از رهگذر تحلیل پیوستگی سیاقی آیات دارد. پژوهش حاضر با روش کیفی و رویکرد توصیفی-تحلیلی، با بهره‌گیری از تفسیر ساختاری و سیاق‌پژوهی، به دنبال کشف استدلالی غرض سوره حدید بر اساس تحلیل ساختار معنایی و پیوستگی لفظی و معنایی سیاق‌های آن است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سوره حدید از چهار سیاق اصلی تشکیل شده است: سیاق اول (آیات ۱ تا ۶) با محوریت «توحید تنزیهی مبتنی بر عزت و حکمت الهی»؛ سیاق دوم (آیات ۷ تا ۱۵) با محوریت «دعوت به ایمان و انفاق در پرتو عاقبت شناسی»؛ سیاق سوم (آیات ۱۶ تا ۲۴) با محوریت «بنیان های معرفتی و گرایشی انفاق»؛ سیاق چهارم (آیات ۲۵ تا ۲۹) با محوریت «سنت ارسال رسل و اقامه قسط». تحلیل پیوستگی لفظی و معنایی در هر سیاق و نیز ارتباط سیاق‌ها با یکدیگر، این نتیجه را به دست می‌دهد که غرض اصلی سوره حدید، دعوت مردم به همراهی با آرمان رسولان برای برپایی قسط و عدالت از طریق انفاق مال و جان و یاری خدا و رسولان است.

کلیدواژه‌ها

• غرض سوره حدید
• ساختار معنایی
• پیوستگی سیاقی
• تفسیر ساختاری
• سیاق‌پژوهی
• قسط و عدالت
• انفاق مال و جان

موضوعات

• تفسیر

عنوان مقاله [English]

The argumentative discovery of the purpose of Surah Al-Hadid based on the analysis of semantic structure and contextual coherence of the verses.

نویسنده [English]

• hossein mohammadi

Department of Islamic Studies, Faculty of Islamic Sciences and Research, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran

چکیده [English]

Recognizing the "purpose of the surah" as the ultimate aim around which all its verses are organized is a key approach in the structural interpretation of the Qur'an. Surah Al-Hadid, with its coherent structure and key themes, offers significant potential for discovering this central purpose through contextual analysis. This study, using a qualitative, descriptive-analytical method, seeks an argumentative discovery of the surah's purpose based on semantic structure and verbal and conceptual coherence.



The findings show that Surah Al-Hadid consists of four main contexts: the first (verses 1–6) centered on "transcendental monotheism based on divine might and wisdom"; the second (verses 7–15) on "invitation to faith and charity in light of the ultimate end"; the third (verses 16–24) on "epistemic and attitudinal foundations of charity"; and the fourth (verses 25–29) on "the tradition of sending messengers and establishing justice."



Analysis of coherence within and between these contexts reveals that the main purpose of Surah Al-Hadid is to call people to support the mission of the messengers in establishing justice through the expenditure of wealth and self, and by aiding God and His messengers.

کلیدواژه‌ها [English]

• Purpose of Surah Al-Hadid
• semantic structure
• contextual coherence
• structural interpretation
• contextual analysis
• justice and equity
• expenditure of wealth and self