نوع مقاله : پژوهشی
نویسندگان
1 دانش آموخته سطح چهار حوزه علمیه خراسان. دانشجوی دکتری، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
2 استاد، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
3 دانشیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
چکیده
اختلال اضطراب اجتماعی از شایعترین اختلالات روانی در جوامع معاصر است که بهصورت ترس پایدار از ارزیابی منفی دیگران بروز میکند و میتواند بر اعتمادبهنفس، روابط میانفردی و مشارکت اجتماعی فرد اثر منفی بگذارد. با توجه به گستردگی پیامدهای روانی و اجتماعی این اختلال، بررسی آن صرفاً در چارچوب روانشناسی تجربی کافی نیست و نیازمند نگاهی جامعتر بر پایهی جهانبینی الهی است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تبیین عوامل مؤثر بر شکلگیری اضطراب اجتماعی و راهکارهای قرآنی در کاهش آن انجام شده است. پرسش اصلی تحقیق آن است که: «قرآن کریم چه تحلیل و راهکارهایی برای مدیریت و درمان اضطراب اجتماعی ارائه میکند؟». روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است و بر پایهی مطالعه کتابخانهای، بررسی تطبیقی منابع روانشناسی اجتماعی و تفسیر موضوعی آیات مرتبط سامان یافته است. یافتهها نشان میدهد که عواملی همچون کمالگرایی، ترس از قضاوت، تجارب منفی، احساس ناتوانی، ترس از آینده و فقدان معنا، زمینهساز اضطراب اجتماعیاند؛ در حالیکه آموزههای قرآنی با مفاهیمی چون توکل، صبر، ایمان به تقدیر الهی و معنابخشی به رنج، سازوکارهایی مؤثر برای کاهش اضطراب و بازیابی آرامش درونی ارائه میدهند. بر این اساس، قرآن کریم با تأکید بر تعادل روانی و معنوی، الگویی تلفیقی برای درمان اضطراب اجتماعی در ساحت فردی و اجتماعی عرضه میکند.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
“Factors and Treatment Strategies for Social Anxiety Disorder from the Perspective of the Holy Qur’an”
نویسندگان [English]
- Ehsan Nazari 1
- Hasan Kharaghani 2
- Mohammad Soltanieh 3
1 PhD student in Qur;anic Sciences and Hadith at Razavi University of Islamic Sciences. Graduate of Level 3 of the Khorasan religious seminary.
2 Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Razavi University of Islamic Sciences
3 Associate Professor, Department of Social Sciences, Razavi University of Islamic Sciences
چکیده [English]
Social anxiety disorder is among the most common psychological disorders in contemporary societies, manifesting as a persistent fear of negative evaluation by others. It can negatively affect an individual’s self-confidence, interpersonal relationships, and social participation. Given the wide-ranging psychological and social consequences of this disorder, examining it solely within the framework of empirical psychology is insufficient; rather, it requires a more comprehensive perspective based on a theistic worldview. Accordingly, the present study aims to explain the factors contributing to the development of social anxiety and the Qur’anic strategies for reducing it. The main research question is: “What analyses and solutions does the Holy Qur’an offer for managing and treating social anxiety?” The research method is descriptive–analytical, relying on library studies and a comparative examination of social psychology sources alongside a thematic interpretation of related Qur’anic verses.
The findings indicate that factors such as perfectionism, fear of judgment, negative experiences, feelings of helplessness, fear of the future, and lack of meaning contribute to social anxiety. In contrast, Qur’anic teachings—through concepts such as trust in God (tawakkul), patience (sabr), belief in divine decree, and the meaningfulness of suffering—provide effective mechanisms for reducing anxiety and restoring inner peace. Thus, the Holy Qur’an, by emphasizing psychological and spiritual balance, offers an integrated model for treating social anxiety at both the individual and social levels.
کلیدواژهها [English]
- Qur’an
- Social Anxiety Disorder
- Factors of Social Anxiety
- Treatment of Social Anxiety
)