سنخ‌شناسی نفاق در قرآن مجید (بررسی جامعه‌شناختی پدیدۀ نفاق)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

در منطق قرآن، نفاق آسیب ایمان به شمار می‌آید، از این رو این مقاله به سنخ‌شناسی منافقان در قرآن مجید می‌پردازد. این هدف از طریق بررسی جامعه‌شناختی پدیدۀ نفاق در آیات الهی با روش تحلیل محتوای کیفی، کدگذاری و مقوله‌بندی مفاهیم ممکن می‌گردد. تحلیل محتوای کیفیِ بخش زیادی از آیات الهی (حدود 200 آیه) که به این موضوع می‌پردازند، نشان می‌دهد که منافقان افرادی دو چهره‌اند و دائماً در حال آمد و شد بین ایمان و کفرند. منافعشان تعیین‌کنندۀ کنش‌ها، تصمیم‌ها، گفتارها و گرایش‌های آن‌هاست. دینْ ابزاری برای تحقق هدفشان است وگرنه دائماً با آن در مبارزه‌اند. به دلیل دوگانگی و تضاد شخصیتی، به راحتی در جامعه، قابل تشخیص نیستند، به همین خاطر راه شناخت آن‌ها بروز نقاط عطف و حساس در زندگی است. در نتیجه نفاق آسیب جدی ایمان است که با چهار راهکار بازگشت، اصلاح خود و گذشته و پایبندی به دین و اخلاص، قابل اصلاح می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات