دانشگاه علوم اسلامی رضویآموزههای قرآنی2251-9378203720230723The Comparative Study of the Quranic Researching Approach of “Āmina Wadud” and “ʿĀʾisha Bint al-Shāṭi” (by Emphasis on the Fundamentals and Methods)بررسی تطبیقی رویکرد قرآن‌پژوهی «آمنه ودود» و «عایشه بنت‌الشاطی» (با تأکید بر مبانی و روش‌ها)328157210.30513/qd.2022.2671.1551FAابراهیمابراهیمی (نویسنده مسئول)استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علامه طباطباییفاطمهدسترنجدانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه اراکJournal Article20210419Knowing the approaches of the commentators (the scholars who interpret the Holy Book of Quran) of Quranic researching provides the basis for understanding, analyzing and criticizing their views and opinions, because tafsīr (Arabic: تفسیر, exegesis) texts are influenced by the commentator’s worldview and mental ideas, as well as a reflection of the cultural and social requirements of his era. One of the issues that has recently become a subject in the field of understanding and interpreting the Holy Book of Quran is the effect of gender element in the understanding of religious texts. Therefore, this research, using descriptive-analytical method in a comparative context, has investigated the tendency, Fundamentals and exegetical methods of “Āmina Wadud” (Arabic: آمنة ودود) and “ʿĀʾisha Bint al-Shāṭi” (عائشة بِنت الشاطئ) two of the Quran researchers. The obtained results indicate that the interpretative tendency of Āmina Wadud is social, transsexual and justice-oriented. She has used the hermeneutic method and philosophical analysis in explaining the discourses of the Qur'an in this regard. The tendency of the fundamentals and methods in the Quranic understanding of Āmina Wadud in her social commentary leads her to Islamic rulings in the field of women in order to present a new and modern reading of them. But Bint al-Shāṭi’s exegesis tendency is theological literary in line with the Quran’s verbal inimitability (Arabic: الإِعجاز البیانیّ, Romanized: al-Iʾjāz) of the Holy Book of Quran. She is trying to put emphasis and style (the methods used in written language) on the verbal inimitability of the Holy Book of Quran by a linguistic point of view in line with the method of verbal exegesis.شناخت رویکردهای قرآن‌پژوهی مفسران، زمینه فهم، تحلیل و نقد آرا و نظرات ایشان را فراهم می‌سازد؛ زیرا متون تفسیری، متأثر از جهان‌بینی و انگاره‌های ذهنی مفسر و نیز بازتابی از اقتضائات فرهنگی و اجتماعی عصر اوست. تأثیر عنصر جنسیت نیز در فهم متون دینی از جمله مقولاتی است که اخیراً در حوزۀ فهم و تفسیر قرآن، موضوعیت یافته است. از این رو، این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی در یک بستر تطبیقی به بررسی گرایش، مبانی و روش‌های تفسیری «آمنه ودود» و«بنت‌الشاطی»، دو تن از بانوان قرآن‌پژوه پرداخته است. نتایج به دست‌آمده، حاکی از آن است که گرایش تفسیری آمنه ودود، اجتماعی، فراجنسیتی و عدالت‌محورانه است. او در این راستا از روش هرمنوتیکی و تحلیل‌های فلسفی در تبیین گفتمان‌های قرآن بهره برده است. جهت‌گیری مبانی و روش‌ها در فهم قرآنیِ آمنه ودود در تفسیر اجتماعی‌اش، او را به احکام اسلامی در حوزه زنان می‌کشاند تا خوانشی نو و عصری از آن‌ها ارائه دهد. اما گرایش تفسیری بنت‌الشاطی، ادبی ـ کلامی در راستای اعجاز بیانی قرآن است. او تلاش دارد تا از نگاه زبان‌شناسانه، بر اعجاز بیانی قرآن تأکید کند و آرایی همسو با جریان تفسیر بیانی را مطرح نماید.https://qd.razavi.ac.ir/article_1572_d1481691daa5e522a62af7c4714de467.pdfدانشگاه علوم اسلامی رضویآموزههای قرآنی2251-9378203720230723Social Analysis of the Impact of Ethical Actions (Behaviors) on Social Progress from the Perspective of the Holy Book of Quranتحلیل اجتماعیِ تأثیر کنش‌های اخلاقی بر پیشرفت اجتماعی از دیدگاه قرآن کریم2954168510.30513/qd.2023.4432.1969FAسیدعلینقیایازی (نویسنده مسئول)عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیسیدمحمودمرویان حسینیاستادیار دانشگاه علوم اسلامی رضویJournal Article20220517The ethical actions are important because of the priority of the mission goal and their close relationship with social progress and development. Therefore, the purpose of this research is the identification and social analysis of these types of actions among the verses of revelation and it deals with the effect of ethical actions in the production of social capital in the process of progress based on religious teachings and answers these questions based on the Quranic teachings. What impact do ethical actions (behavior) have on the formation of social progress? How do moral actions generate social capital and influence progress (development)? What coordinates, examples and dimensions does this group of actions have? What are the effects and consequences of this group of actions? Those actions that are desirable and progressive in the development of social interactions have been socially studied, analyzed and searched by using the inductive content analysis method. Honesty, trustworthiness and fulfillment of an obligation, altruism (Arabic: إیثار, self-sacrifice), asking forgiveness or istighfār (Arabic: استغفار ʾistiġfār), and forgiving others, kindness, non-violence, chastity and purity, patience and honesty and benevolent actions combined with social supervision have been discussed, which lead to sincerity, togetherness, coherence and expansion of social interactions and emotional relationships far from hatred and warm and emotional relationships and as a result, it causes the production of social capital and its improvement and will lead to the density of actions focused on purpose and excellence that are necessary for progress.کنش‌های اخلاقی به دلیل اولویت هدف رسالت و ارتباط تنگاتنگش با پیشرفت اجتماعی، دارای اهمیت هستند. لذا شناسایی و تحلیل اجتماعیِ این دسته از کنش‌ها از میان آیات وحی، هدف این پژوهش است و به تأثیر کنش‌های اخلاقی در تولید سرمایۀ اجتماعی در فرایند پیشرفت، مبتنی بر تعالیم دینی پرداخته و به این پرسش‌ها بر اساس آموزه‌های قرآن پاسخ می‌دهد. کنش‌های اخلاقی چه تأثیری در شکل‌گیری پیشرفت اجتماعی دارند؟ کنش‌های اخلاقی چگونه مولّد سرمایۀ اجتماعی بوده و بر پیشرفت تأثیرگذارند؟ این دسته از کنش‌ها دارای چه مختصات، مصادیق و ابعادی هستند؟ آثار و پیامدهای این دسته از کنش‌ها چیست؟ با استفاده از روش تحلیل محتوای استقرایی، آن دسته از کنش‌هایی که در گسترش تعاملات اجتماعی مطلوب و پیشرفت‌آفرین بوده، مورد بررسی و تتبع و تحلیل اجتماعی قرار گرفته‌اند. از راستگویی، امانتداری، وفای به عهد، ایثار، تواضع، استغفار، گذشت نسبت به دیگران، مهرورزی، عدم خشونت، عفت و پاکدامنی، صبر و صداقت و کنش‌های خیرخواهانه توأم با نظارت‌های اجتماعی بحث شده که منجر به صمیمیت، باهم‌بودگی، انسجام و گسترش تعاملات اجتماعی و روابط گرم و عاطفی به دور از کینه شده و در نتیجه سبب تولید سرمایه اجتماعی و ارتقاء آن گردیده و منجر به تراکم کنش‌های معطوف به هدف و تعالی که لازمۀ پیشرفت است، خواهد شد.https://qd.razavi.ac.ir/article_1685_ebdb5f36e01081970e1ed89f5cacd16e.pdfدانشگاه علوم اسلامی رضویآموزههای قرآنی2251-9378203720230723The Theory of Instant Prohibition of Drinking Wine from the Perspective of the Holy Book of Quran and Narrations (Arabic: رِوایات)نظریه حرمت دفعی خمر از نگاه قرآن و روایات5592161210.30513/qd.2022.3284.1687FAیعقوببرزگر شانی (نویسنده مسئول)دانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم ـ قم و عضو هیئت علمی دانشگاه جامع امام حسین(ع)سیدمحمدنقیبدانشیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم ـ قممهدیداوریاستادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم ـ قمJournal Article20210821The intellect is the distinguishing feature of man from animals which has not been found anything more harmful than wine for intellect and the descent of man into the position of animalism is the result of that. Wine has always been forbidden in the heavenly religions based on this, however, the time and manner of declaring its prohibition in Islam has led to the confrontation of two viewpoints in the instant prohibition with the intoxicate of sleep in the sense of the state of being intoxicated (Arabic: سُکارَی) in verse 4:43 An-Nisāʾ (Arabic: النساء, An-Nisāʾ) and gradual prohibition with the intoxicate of wine. The findings of this research by a library study and descriptive analytical method indicate the accuracy of the theory of instant prohibition with Quranic, narrational proofs and rational confirmations and historical evidence in declaring the prohibition of wine in Makkī (Arabic: المکّیّ, suras revealed in Mecca) verses in early Biʿtha (Arabic: بِعثة) and its emphasizing in verse 5:90 Al-Maʾidah (Arabic: المائدة, Al-Māʾidah). In contrast, the inaccuracy of the theory of gradual prohibition of wine was proved due to its content contradiction and opposition to the Holy Book of Quran, because it is stated, on the one hand, that wine in the first stage was forbidden during the prayer time with the revelation of verse 43 of An-Nisāʾ, the sixth Madanī (Arabic: المدنیّ, suras revealed in Medina) surah in order to justify the gradual theory with the gradual rational law, but on the other hand, it is stated to the absolute prohibition of wine in its verse 219 and also in some Makkī verses by violating the law of gradualness, by declaring that Surah Al-Baqarah is one of the first Madanī Chapters (suras) according to consensus that was revealed after the Hijrah (Arabic: الهجرة). Consequently, the occasions or circumstances of revelations in Sunni exegeses by negation the intoxication of wine in gradual theory have subjective exit from this verse for the motivation of defense of drinking wine of some people and the unjust attribution to others by incorrect justifying the allowance of wine until the revelation of verse 43 of An-Nisāʾ in Medina. Therefore, the distinction between declaring the prohibition of wine in Mecca in early Biʿtha and the delay of several years of execution of Ḥadd (fixed punishment) of Khmer (the drinking of alcohol, shurb khamr) in Medina in instant theory, in addition to creating strong motivation in leaving and religious final notice has also been a kind of educational method of Islam. While the announcement of the absolute prohibition of wine at the same time as the implementation of its Ḥadd (fixed punishment) with the revelation of verse 90 of Al-Maʾidah from the last Madanī Surahs (Surah Madaniyah) or Madani chapters in the gradual theory is against the educational method expected by them. The unjustifiable consumption of some companions of drinking wine in Medina until the revelation of the prohibition verse in addition to the achievement of the Quranic theory of Saib Tabrizi (Persian: صائب تبریزی, Romanized: Ṣāʾib Tabrīzī) is among the consequences of proving instant theory of the prohibition wine.عقل که وجه تمایز انسان از حیوان است، چیزی زیانبارتر از شراب برای آن بیان نشده است که نتیجه استفاده از آن، سقوط آدمی به جایگاه حیوانیت است. بر این اساس، خمر در ادیان آسمانی پیوسته حرام بوده است؛ ولی زمان و چگونگی اعلام حرمت آن در اسلام، به تقابل دو دیدگاه در تحریم دفعی با سکر نوم در معنای سکاری در آیه 43 نساء و تحریم تدریجی با سکر خمر منجر گردیده است. یافته‌های پژوهش با مطالعه کتابخانه‌ای و روش تحلیلی ـ توصیفی، بیانگر صحت نظریه حرمت دفعی با دلایل قرآنی، روایی و مؤیدات عقلی و شواهد تاریخی، در اعلام حرمت خمر در آیات مکی در اوایل بعثت و تأکیدی بودن آن در آیه 90 مائده است. در مقابل، عدم صحت نظریه حرمت تدریجی شراب به جهت تناقض محتوایی و مخالفت آن با قرآن ثابت گردید؛ چرا که از طرفی جهت توجیه نظریه تدریجی با قانون عقلی تدریج، تصریح می‌نمایند که در آغازین مرحله، شراب در وقت نماز با نزول آیه 43 نساء، ششمین سوره مدنی حرام گردید، ولی از طرفی دیگر با نقض قانون تدریج، با اعلام اینکه سوره بقره به اجماع از اولین سور مدنی است که بعد از هجرت نازل شده است، به حرمت مطلق شراب در آیه 219 آن و نیز در برخی آیات مکی تصریح می‌نمایند. در نتیجه با نفی سکر خمر در معنای سکاری در نظریه تدریجی، شأنِ نزول‌ها در تفاسیر عامه به انگیزۀ دفاع از شرب خمر برخی، و نسبت ناروا به برخی دیگر با توجیه ناصواب عدم حرمت شراب تا نزول آیه 43 نساء در مدینه، خروج موضوعی از این آیه دارند. بنابراین تفکیک بین اعلام حکم حرمت شراب در مکه در اوایل بعثت و تأخیر چندین سالۀ اجرای حد شرب خمر در مدینه در نظریه دفعی، اضافه بر ایجاد انگیزه قوی در ترک و نیز اتمام حجت شرعی، نوعی روش مدارای تربیتی اسلام نیز بوده است. در حالی که اعلام همزمانی حرمت مطلق شراب با اجرای حد آن با نزول آیه 90 مائده از آخرین سور مدنی در نظریۀ تدریجی، خلاف مدارای تربیتی مورد انتظار آنان است. از جمله آثار مترتب بر اثبات نظریه حرمت دفعی شراب، اضافه بر دستیابی به نظریه صائب قرآنی، عدم توجیه‌پذیری شرابخواری برخی صحابه در مدینه تا نزول آیه تحریم است.https://qd.razavi.ac.ir/article_1612_8f3070bbe3ac38a3e3783cdf08e9ddc0.pdfدانشگاه علوم اسلامی رضویآموزههای قرآنی2251-9378203720230723Measuring the Capacity of Thematic Exegesis in the Production of Islamic Humanitiesظرفیت‌سنجی تفسیر موضوعی در تولید علوم انسانی اسلامی93120161410.30513/qd.2022.2935.1614FAسیدمازیارحسینی (نویسنده مسئول)دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهرانابوالفضلخوشمنشگروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه تهران ایرانJournal Article20210612The lack of Quranic approaches in the production of Quran-based humanities is still felt, despite the predominance of the philosophical approach in critical approaches to modern humanities, which has become very common in the Islamic world and in Iran for several decades. It seems that the capacity of the method of thematic exegesis (al-Tafsīr al-mawdū'ī, Arabic: التفسیر الموضوعیّ) in this regard, can be used to bring the Holy Quran into the field of humanities. Thematic exegesis, according to whether its subject is inside or outside the Qur'an, has several functions in criticizing the structure of modern knowledge and scientific research, as well as the production of Islamic humanities. It is possible to make use of thematic exegesis of the inside of the Holy Book of Quran in order to “fundamental criticism” of the general fundamentals of humanities -the fundamentals of epistemology, axiology, ontology and anthropology- and it is also possible to use thematic exegesis for constructing and producing foundation of humanities obtained from the Holy Quran. It is used by thematic interpretation exegesis of the outside of the Holy Book of Quran -such as Shahīd (martyr) Sadr’s interrogational approach- to answer the problems of humanities and this process faces challenges such as the complexity and multiplicity of the “subject” of the humanities that exist in modern terminology of this field. It can be used in order to solve this issue in some cases to know the process of the change of the components of the modern of the conceptual history’s approach and also by analyzing the issue into several components can be shown that the components are not necessarily a product of the modern era and can be followed up in the Holy Quran and can be found up in the Holy Quran. The perspective of the Holy Quran, after that, regarding the modern subject in the desired field by the “combining” of the results obtained based on the thematic interpretation.علی‌رغم غلبۀ نگرش فلسفی در رویکردهای انتقادی به علوم انسانیِ مدرن که چندین دهه است در جهان اسلام و در ایران بسیار رایج شده است، همچنان فقدان رویکردهای قرآنی در تولید علوم انسانی قرآن‌بنیان احساس می‌شود. در این راستا به نظر می‌رسد که می‌توان از ظرفیت روش تفسیر موضوعی برای ورود قرآن کریم به ساحت علوم انسانی بهره جست. تفسیر موضوعی با توجه به درون یا برون‌قرآنی بودن موضوع آن، در نقد ساختار دانش مدرن و تحقیقات علوم و همچنین تولید علوم انسانی اسلامی، کارکردهای متعددی دارد. از تفسیر موضوعیِ درون‌قرآنی می‌توان در جهت «نقد مبناییِ» مبانی عام علوم انسانی ـ مبانی معرفت‌شناسی، ارزش‌شناسی، هستی‌شناسی و انسان‌شناسی‌ـ و همچنین ابتناء و پی‌ریزی علوم انسانی بر پایۀ مبانی به دست‌آمده از قرآن کریم بهره برد. از تفسیر موضوعی برون‌قرآنی ـ مانند رویکرد استنطاقی شهید صدرـ برای پاسخ‌دهی به مسئله‌های علوم انسانی استفاده می‌شود که این فرایند با چالش‌هایی از جمله پیچیدگی و چندتباری «موضوعِ» علوم انسانی مواجه است که در اصطلاحات مدرن این حوزه وجود دارد. برای حل این مسئله، در مواردی می‌توان به منظور فرایندشناسی تغییر مؤلفه‌های مفهوم مدرن از رویکرد «تاریخ انگاره» و همچنین از رویکرد «تحلیل موضوع» به مؤلفه‌های معنایی بهره جست و با تجزیۀ دقیق آن موضوع به چند مؤلفه نشان داد که مؤلفه‌ها لزوماً محصول عصر مدرن نیستند و می‌توان آن‌ها را در قرآن کریم پی‌جویی نمود. سپس از «ترکیب» نتایج به دست‌آمده بر اساس تفسیر موضوعی، به دیدگاه قرآن کریم نسبت به موضوع مدرن در حوزۀ مورد نظر دست یافت.https://qd.razavi.ac.ir/article_1614_7c4dccebc8f3dc9242b6a9f1ed629406.pdfدانشگاه علوم اسلامی رضویآموزههای قرآنی2251-9378203720230723A Critique of the Interaction of Two Major Sects with Narrations of the Excellences of Suras (Chapters) Based on the Rule of Tolerance in the Evidence of Traditionsنقد و بررسی تعامل فریقین با روایات فضایل سُوَر بر اساس قاعده تسامح در ادلّه سنن121151163110.30513/qd.2022.3527.1755FAسیدعلیدلبری (نویسنده مسئول)دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضویالبرزمحقق گرفمیکارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی0000-0001-5420-9457Journal Article20211013One of the most frequent rules in various areas of demonstrative jurisprudence of Two Major Sects of Islam religion is a rule that is known among Shīʿa as “tolerance in the evidence of traditions” (Arabic: التسامح فی أدلّة السنن) and in Sunnī as “latitudinarianism in documents” (Arabic: التساهل فی أسانید). Believers in the general application of this rule have based it for reasons such as consensus (Arabic: إجماع), tradition famous through practice (Arabic: الشهرة العملیّة), and rational judgement (intellectual judgement) and a group of aḥādīth (Arabic: أحادیث, plural form for ḥadīth, literally “talk” or “discourse”) called “Akhbar-e- Man Balagh” (Arabic: أخبار من بلغ). The understanding of the aforementioned narrations and the extent of application of this rule has caused a conflict of opinions among scholars. The narrations containing the excellences of suras of the Holy Book of Quran is one of the fields of application of the rule of tolerance. The present research has explained the types of exposure to this group of narrations based on the rule of tolerance by using descriptive-exploratory method and using library sources and seeks to find a suitable approach about narrations of the excellences of suras (chapters) of the Holy Book of Quran. The interaction with these narrations is organized based on a special reading of the rule of tolerance in the selected approach, which is based on a rational interpretation of the contents of Man-Balagh (Arabic: من بلغ)’s narrations and is compatible with the indications of some verses and traditions. The use of weak narrations containing the excellences of suras (chapters) will be permissible based on this approach considering three conditions and without any certainty of attributing these narrations to Sharʿ (Islamic rules).یکی از قواعد پربسامد در عرصه‌های گوناگون فقه استدلالی فریقین، قاعده‌ای است که در میان شیعه با نام «تسامح در ادلّه سنن»، و در عامه به «تساهل در اسانید» شهره است. باورمندان به کاربست عام این قاعده، آن را به دلایلی چون اجماع، شهرت عملی، حکم عقل و دسته‌ای از روایات با نام «اخبار مَن بَلَغ» استوار کرده‌اند. فهم اخبار پیش‌گفته و گستره کاربست این قاعده، سبب کشاکش نظرات دانشوران شده است. یکی از حوزه‌های کاربست قاعده تسامح، روایات دربردارنده فضایل سوره‌های قرآن است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ اکتشافی و بهره از منابع کتابخانه‌ای، به تبیین گونه‌های مواجهه با این اخبار بر اساس قاعده تسامح پرداخته و در پی یافتن رهیافتی متناسب درباره اخبار فضایل سُوَر است. در رویکرد برگزیده، تعامل با این اخبار بر اساس قرائتی ویژه از قاعده تسامح سامان یافته که پی‌رنگ آن بر تقریری عقلانی از مفاد اخبارِ مَن بلغ استوار بوده و با دلالات برخی آیات و روایات نیز سازگار است. بر اساس این رهیافت، بهره‌برداری از اخبار ضعیفِ دربردارنده فضایل سُوَر، با در نظر داشتن سه شرط و نیز باور نداشتن به عدم انتساب این اخبار به شرع روا خواهد بود.https://qd.razavi.ac.ir/article_1631_2d9ff8b694fa98aed7f7828604b61ea0.pdfدانشگاه علوم اسلامی رضویآموزههای قرآنی2251-9378203720230723The Inference of Religious Education Methods in the Field of Beliefs Through the Nature of Religion in the Holy Quranاستنتاج شیوه‌های تربیت دینی در حوزه اعتقادات از طریق ماهیت دین در قرآن کریم153180160910.30513/qd.2022.3563.1768FAمهرنازدنبلیدانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوبخسروباقری نوع‌پرست (نویسنده مسئول)استاد دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهرانسیدمحسنمیرباقریدانشیار دانشگاه تربیت مربی شهید رجاییمحمودعبایی کوپاییاستادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوبJournal Article20211024Four important ways of religious education in the field of beliefs are inferred in this article through the nature of religion in the Holy Quran. We have examined two categories of “nature of religion” and “methods of religious education” for this purpose. All verses including the root of “د ـ ی ـ ن” (religion) have been investigated in order to properly understand the nature of religion in the Holy Quran. Then, we have benefited from the inference method to find the ways of religious education in the Holy Quran. In the inferential method, we have reached the “conclusion”, which is the method of religious education by using two premises, “normative” and “realistic”. The solutions of the Holy Quran to achieve the methods of religious education are explained in the following. For example, using the Scriptures directly to know the right actions is one of the solutions of the Holy Quran to reach the way of believing in the punishment of deeds. The achievement of religious education methods through discovering the nature of religion and explaining the purpose of education on the one hand and using the inferential method as a research method on the other hand is one of the innovations of this research. The achievements of this paper can be used to provide an educational theoretical model for formal and public education system.در مقاله حاضر، چهار شیوه مهم تربیت دینی در حوزه اعتقادات از طریق ماهیت دین در قرآن کریم استنتاج شده است. بدین‌منظور به بررسی دو مقوله «ماهیت دین» و «شیوه‌های تربیت دینی» پرداخته‌ایم. ابتدا جهت فهم صحیح ماهیت دین در قرآن کریم، تمامی آیات مشتمل بر ریشه «د ـ ی ـ ن» مورد تفحص قرار گرفته است. سپس برای راهیابی به شیوه‌های تربیت دینی در قرآن کریم از روش استنتاجی بهره گرفته‌ایم. در روش استنتاجی با استفاده از دو مقدمه «هنجارین» و «واقع‌نگر» به «نتیجه» که شیوه تربیت دینی است، دست یافته‌ایم. در ادامه، راهکارهای قرآن کریم برای رسیدن به شیوه‌های تربیت دینی تبیین شده است. برای مثال، یکی از راهکارهای قرآن کریم برای رسیدن به شیوۀ اعتقاد به جزای اعمال، بهره‌گیری مستقیم از کتب آسمانی در جهت شناخت اعمال مناسب می‌باشد. از جمله نوآوری‌های پژوهش حاضر، دستیابی به شیوه‌های تربیت دینی از طریق کشف ماهیت دین و تبیین هدف تربیتی از یکسو و استفاده از شیوه استنتاجی به عنوان روش پژوهش از سوی دیگر می‌باشد. از دستاوردهای این مقاله می‌توان در جهت ارائه الگوی نظری تربیتی برای نظام تعلیم و تربیت رسمی و عمومی استفاده نمود.https://qd.razavi.ac.ir/article_1609_e8ede9f6fb551db7d0adf31a029e4645.pdfدانشگاه علوم اسلامی رضویآموزههای قرآنی2251-9378203720230723The Resistance Culture and Its Engineering (Formation) Process in Society Based on the Teachings of the Holy Quranفرهنگ مقاومت و فرایند مهندسی آن در جامعه بر اساس آموزه‌های قرآن کریم181211160810.30513/qd.2022.2702.1562FAحسینشاهبازپور (نویسنده مسئول)دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهرانزهرهاخوان مقدمدانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم قرآنی، تهرانمهدیمحمودیدانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه ایلام، ایلامJournal Article20210425Resistance is one of the fundamental Quranic values in the cause of the development of the Islamic society and the formation of the Islamic civilization, which means standing and resisting against something has upset the balance in internal and external dimensions. The formation of this value in the society as one of the methods of the conventional model of human life in the fields of human life; So that its manifestation can be observed in the totality of social behaviors, it is called the culture of resistance (Problem statement). The purpose of this article is the achievement of the engineering process of this value in a society based on the growth-oriented thought (ideological) system of the Holy Quran (Purpose). Now the question is what process does the Holy Quran propose in order to engineer the culture of resistance in the society? (Question). The necessity of examining this issue is clear considering the emphasis of religious teachings on this value and the need for Islamic societies, especially considering the current conditions of Islam and the need for convergence and coordination between the resistance front (Necessity). The research method in stating the engineering process and its components is qualitative content analysis with an analogy approach (Method). The findings of the research show that the engineering process of resistance culture is based on a self-awareness and purposefulness, according to the idea of Quranic growth, in a three-stage process that leads to the happiness of man and human society (Conclusion).مقاومت از جمله ارزش‌های بنیادین قرآنی در مسیر پیشرفت جامعۀ اسلامی و شکل‌دهی تمدن اسلامی است که به معنای ایستادگی و پایداری در برابر چیزی است که توازن را در ابعاد داخلی و خارجی بر هم زده باشد. شکل‌گیری این ارزش در جامعه به عنوان یکی از شیوه‌های الگوی مرسوم زیست انسانی در عرصه‌های حیات انسانی، به طوری که بتوان نمودِ آن را در مجموع رفتارهای اجتماعی مشاهده کرد، فرهنگ مقاومت گفته می‌شود (بیان مسئله). دستیابی به فرایند مهندسی این ارزش در جامعه مبتنی بر نظام اندیشه‌ای رشدمحور قرآن کریم، هدف این نوشتار است (هدف). اکنون این سؤال مطرح است که قرآن کریم در راستای مهندسی فرهنگ مقاومت در جامعه، چه فرایندی را مطرح می‌سازد؟ (سؤال). ضرورت بررسی این مسئله با توجه به تأکید آموزه‌های دینی نسبت به این ارزش، و نیاز جوامع اسلامی خصوصاً با توجه به شرایط کنونی اسلام و نیاز به همگرایی و هماهنگی میان جبهه مقاومت روشن است (ضرورت). روش پژوهش در ترسیم فرایند مهندسی و مؤلفه‌های آن، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد قیاسی است (روش). یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مبتنی بر اندیشۀ رشد قرآنی، فرایند مهندسی فرهنگ مقاومت مبتنی بر یک خودآگاهی و هدفداری در فرایندی سه مرحله‌ای است که سعادت انسان و جامعۀ انسانی را به دنبال دارد (نتیجه).https://qd.razavi.ac.ir/article_1608_d5c4883e84d1df63c8d31620794f7290.pdfدانشگاه علوم اسلامی رضویآموزههای قرآنی2251-9378203720230723The Jurisprudential Exegetical Analysis of the Conditionality of Generic Fear in the Prohibition of Casting (Throwing) in the Verse of Al-Tahluka Verse (Arabic: آیة التَّهْلُکَة, Destruction)تحلیل تفسیری فقهی شرطیت خوف نوعی در حرمت القاء در آیه تهلکه213237155410.30513/qd.2022.3089.1642FAمحمدحسنقاسمی (نویسنده مسئول)استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایرانمحمدامامیگروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایرانمژگانضیائیدانشآموخته سطح 3 حوزه علمیه مشهدJournal Article20210712The verse “Spend your wealth in the cause of Allah and do not let your own hands throw you into destruction and…” is one of the verses of the Holy Quran that jurists have cited it in various discussions (Al-Baqarah, 2:195). There are many debates in determining the extent of the prohibition and how to interpret this verse, although the use of the prohibition of casting (throwing) from this verse is not debatable. This paper which has been done by descriptive analytical method, seeks to answer the question: Is the criterion of the prohibition of casting into Tahluka (Arabic: التَّهْلُکَة, destruction), probability, presumption, fear with individual criterion or generic fear? This research criticizes the presented criteria after stating the meaning of the verse and presenting the viewpoints and firstly, the presented criteria accepts the generality of casting into Tahluka (Arabic: التَّهْلُکَة, destruction), considering the criticisms of other views and considering that the case cannot limit (restrict) the general and expanded meaning of the verse and secondly, due to the fact that rulings are enacted on titles and subjects in Islamic Sharia (Arabic: شریعة, Romanized: sharīʿa) and it is also accepted the theory of generic fear that is the customary ruling for the destruction of the person due to the improbability of jurists’ obligation to personal fear essential concomitants and due to the recension (the effective cause) of the fatwā (Arabic: فتوی; plural fatāwā فتاوی) of jurists in verses such as the mentioned verse. Therefore, casting into Tahluka (Arabic: التَّهْلُکَة, destruction) is forbidden, if it is from the perspective of custom for the human race.یکی از آیات قرآن کریم که فقیهان در مباحث مختلفی مورد استناد قرار داده‌اند، آیه «وَأَنْفِقُوا فِی سَبِیلِ اللّٰه وَلَا تُلْقُوا بِأَیْدِیکُمْ إِلَی التَّهْلُکَةِ و...» (بقره/ 195) است. گرچه استفاده حرمت القاء در تهلکه از این آیه، جای بحث ندارد، در تعیین گستره حرمت و چگونگی برداشت از آیه، بحث‌های زیادی مطرح است. این مقاله که به روش تحلیلی ـ توصیفی انجام شده، در پی پاسخ به این سٶال است که آیا ملاک حرمت القاء در تهلکه، احتمال، گمان، ترس با ملاک شخصی یا ترس نوعی است؟ این جستار پس از بیان معنای آیه و مطرح نمودن دیدگاه‌ها، به نقد ملاک‌های ارائه‌شده پرداخته و اولاً با توجه به نقدهای وارده بر سایر دیدگاه‌ها و با عنایت به اینکه مورد نمی‌تواند مفهوم کلی و وسیع آیه را تقیید بزند، عمومیت القاء در تهلکه را پذیرفته، و ثانیاً با توجه به اینکه در شریعت اسلام، احکام بر عناوین و موضوعات بار می‌شود و نیز به خاطر بعید بودن التزام فقیهان به لوازم خوف شخصی و به دلیل تنقیح مناط فتوای فقیهان در نظایر آیه، نظریه ترس نوعی را که همان حکم عرف به تعریض شخص به هلاکت می‌باشد، پذیرفته است. بنابراین القاء در صورتی حرام است که از دیدگاه عرف برای نوع انسان‌ها موجب هلاکت باشد.https://qd.razavi.ac.ir/article_1554_25daa98296dc0891bf0ab072dff239dd.pdfدانشگاه علوم اسلامی رضویآموزههای قرآنی2251-9378203720230723The Process of Transition from Denial of Prophecy to Believing Prophecy in the Process of the Revelation of the Holy Book of Quranفرایند گذار از نبوت‌انکاری به نبوت‌باوری در سیر نزول قرآن239268161010.30513/qd.2022.3600.1776FAنرگسقاسمی فیروزآبادی (نویسنده مسئول)علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه قم، قم، ایرانسیده وحیدهرحیمیعلوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه قم، قم، ایرانمحمدکاظمرحمان ستایشگروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه قمJournal Article20211101How to profoundly change the beliefs of the polytheists during the age of revelation from the denial of the Prophet (pbuh) to the certainty of his Message and the acceptance of his full guardianship is a question worthy of attention. The order of verses about prophecy based on the order of revelation is the reason to lead a transformative process and a special Quranic method in institutionalizing the belief of prophecy in the lives of Arabs. In the first stage, the Holy Quran in the first Makkī (Arabic: المکّیّ, suras revealed in Mecca) chapters has prepared the community from the motivational side to accept the truth of the Prophet’s (pbuh) prophecy and briefly stating the key issues surrounding it. The Holy Book of Quran at the time of the emergence of oppositions and doubts (the second stage) destroyed the arguments of the polytheists and explained the prophecy and proved its authenticity from a cognitive perspective in the second stage by presenting clear arguments. and the Holy Book of Quran in the third stage after Madanī (Arabic: المدنیّ, suras revealed in Medina) period has undertaken measures in order to fulfill the goals of the Massage by explaining the true position of the Prophet (pbuh) to deepen and operationalize the Prophetic belief through explaining practical duties for the Prophet (pbuh) and behavior based on the acceptance of Walaya (Arabic: ولایة, meaning “guardianship” or “governance”).چگونگی تغییر عمیق باور مشرکان عصر نزول از تکذیب پیامبر(ص) تا یقین به رسالت و پذیرش ولایت تام او، سؤالی در خور توجه است. چینش آیات محوری پیرامون نبوت بر اساس ترتیب نزول، سبب دستیابی به فرایند تحول‌آفرینی و روش خاص قرآنی در نهادینه‌سازی باور نبوت در جان اعراب است. بر این اساس، این پژوهش با روش تحلیلی ـ توصیفی به فرایند تحول‌آفرینی قرآن کریم در بعد نبوت‌باوری در سه مرحله دست یافته است. در اولین مرحله، قرآن کریم در نخستین سور مکی با طرح رسالت پیامبر(ص) و بیان اجمالی مباحث کلیدی پیرامون آن، از بعد انگیزشی جامعه را برای پذیرش حقانیت نبوت پیامبر(ص) آماده ساخته است. در دومین مرحله با ظهور مخالفت‌ها و شبهه‌افکنی‌ها، با ارائه احتجاجات روشن، به تخریب پایه‌های استدلالی مشرکان و تبیین نبوت و اثبات حقانیت آن از بعد شناختی پرداخته است و در مرحله سوم بعد از دوران مدنی با تبیین جایگاه حقیقی پیامبر(ص) در جهت تعمیق و عملیاتی ساختن نبوت‌باوری از طریق تبیین وظایف عملی در مقابل پیامبر(ص) و رفتارسازی مبتنی بر ولایت‌پذیری، در جهت تحقق اهداف رسالت گام برداشته است.https://qd.razavi.ac.ir/article_1610_7b402bdb113d9c40347e38638f1740f6.pdfدانشگاه علوم اسلامی رضویآموزههای قرآنی2251-9378203720230723The Textual Coherence of Sūrat Ash-Shams (Arabic: الشمس) and Sūrat al-Layl (Arabic: اللیل) Based on the Process of Semantic Relationsانسجام متنی سوره‌های شمس و لیل بر پایه فرایند حلقه‌های معنایی269292160610.30513/qd.2022.3956.1866FAاباذرکافی موسویهیئت علمی گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران0000-0003-0567-9254Journal Article20220115Every single word and sentence of eloquent words have been selected and arranged in a purposeful and logical way. The Quranic researchers have sought to discover the way of relation and the philosophy of the arrangement (order and formation) of the Qur'anic verses since the Quran is the most eloquent word. The process (semantic relations) is also defined in this way in order to provide a simple understanding of how the verses of the Qur'anic chapters are related. The content of each sura is divided into several semantic domains and the relationship between these relations is examined based on this new process. In this paper, the process (semantic relations) is adapted to the two suras (Arabic: سورة, chapters) of Ash-Shams (Arabic: الشمس) and al-Layl (Arabic: اللیل) in a descriptive analytical method to find an answer to the question of how the application of the process of semantic relations leads to the discovery of the textual coherence of Suras Ash-Shams and al-Layl. Finally, it is concluded that there is a central semantic relation in each of these two surahs that the rest of the relations are arranged in different methods of expressing in order to prove or believability and better understanding of that central meaning.تک‌تک واژگان و جملات کلام فصیح به صورت هدفمند و منطق‌پذیر، گزینش و چینش شده‌اند. از آنجا که قرآن، فصیح‌ترین سخن است، محققان قرآنی در پی کشف نحوه ارتباط و حکمت چینش آیات قرآنی بوده‌اند. فرایند «حلقه‌های معنایی» نیز در همین راستا تعریف شده تا بتواند فهم ساده‌ای از چگونگی ارتباط آیات سوره‌های قرآنی ارائه دهد. بر پایه این فرایند نوپا، محتوای هر سوره به حیطه‌های معنایی متعددی تقسیم شده و نحوه ارتباط بین این حلقه‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این نوشتار، فرایند «حلقه‌های معنایی» به روش توصیفی ـ تحلیلی بر دو سوره شمس و لیل تطبیق داده شده تا پاسخی برای این پرسش بیابد که کاربست فرایند حلقه‌های معنایی، چگونه موجب کشف انسجام متنی سوره‌های شمس و لیل می‌شود؟ در نهایت، این نتیجه به دست می‌آید که در هر یک از این دو سوره، یک حلقه معنایی مرکزی وجود دارد که بقیه حلقه‌ها با روش‌های مختلف بیانی در جهت اثبات و یا باورپذیری و درک بهترِ آن معنای محوری چینش شده‌اند.https://qd.razavi.ac.ir/article_1606_6ad50fb9d5851e03c2242ba63481ed6f.pdfدانشگاه علوم اسلامی رضویآموزههای قرآنی2251-9378203720230723Evaluation of Commentators’ Opinions on “Clear Arabic Language” (Arabic: لسانٍ عربیّ مبینٍ) in the Holy Quranارزیابی نظریات مفسران پیرامون «لسان عربیّ مبین» در قرآن کریم293314161110.30513/qd.2022.3594.1774FAاحمدکریمیدانشیار گروه کلام دانشگاه قرآن و حدیث قمنرگسبزرگخو (نویسنده مسئول)دانشجوی دکتری قرآن و حدیث، دانشگاه قرآن و حدیث قمJournal Article20211031Explaining the meaning of “Clear Arabic Language” (Arabic: لسان عربیّ مبین) in the Holy Quran according to the opinions of the commentators (the scholars who interpret the Holy Book of Quran) and the semantic functions of the words is the main issue of this research. Differences of opinion of commentators (Arabic: مفسّر; plural: Arabic: مفسّرون, Romanized: mufassirūn) and citing their views for different reasons necessitated this research. The present article has been studied and evaluated the opinions of the commentators in interpreting the verse and considers their views about “Clear Arabic Language” (Arabic: لسان عربیّ مبین) in four parts. These include: Taḥaddī (Arabic: تحدّی, The Quranic Challenge), the language of the audience and the place of revelation, the honor and capacities of the Arabic language, the eloquence and explicitness of the specific language of the Qur'an. The results of the research show that the “Clear Arabic Language” beyond the opinions of the commentators is a common understanding that has revealed the superhuman language of revelation through human conversational style and considered the universal characteristics, transhumanism, transhistorical of the Holy Book of Quran while considering the conditions and understanding of the audience. Paying attention to the Quranic meaning of related words and narrations as well as Saussure’s linguistic point of view can confirm the recent meaning.مسئله اصلی پژوهش، تبیین معنای «لسان عربیّ مبین» در قرآن کریم با توجه به آرای مفسران و کارکردهای معنایی واژگان است. اختلاف دیدگاه مفسران و استناد نظرات آنان به دلایل متفاوت، انجام این تحقیق را ضروری نموده است. مقاله حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی و سنجش آرای مفسران در تفسیر آیه شریفه پرداخته و نظرات آنان را درباره «لسان عربیّ مبین» در چهار بخش مورد توجه قرار داده است. این موارد شامل: مسئله تحدی، زبان مخاطبان و مکان نزول، شرافت و ظرفیت‌های زبان عربی، فصاحت و صراحت و آشکاری زبان اختصاصی قرآن است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که «لسان عربیّ مبین» فراتر از نظریات مفسران، یک فهم مشترک بین‌الاذهانی است که با اسلوب محاورۀ انسانی، از زبان فرابشری وحی پرده برداشته است و در عین اینکه شرایط و درک و فهم مخاطب را در نظر داشته، ویژگی جهان‌شمولی، فرابشری و فراتاریخی قرآن کریم را هم لحاظ کرده است. توجه به معنای قرآنی واژگان و روایات مرتبط و نیز دیدگاه زبان‌شناسی سوسور می‌تواند مؤید معنای اخیر باشد.https://qd.razavi.ac.ir/article_1611_243a52a4b93eea47454a5c6bd2ed8616.pdfدانشگاه علوم اسلامی رضویآموزههای قرآنی2251-9378203720230723Recognition of the Qualificative Role of Genitive Case in Infinitives Added to Subject or Object and its Persian Translation in the Holy Quranتشخیص نقش معنوی مضاف‌الیه در مصدرهای مضاف به فاعل یا مفعول و ترجمه فارسی آن در قرآن کریم315339160710.30513/qd.2022.3495.1747FAمحمد رضامزرعی فراهانیدانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهدعباساسمعیلیزاده (نویسنده مسئول)دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهدمرتضیایروانی نجفیاستاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20211004The addition of the infinitive to the subject or object is one of the syntactic structures in which accuracy plays an important role in the correct understanding the meaning of the verses of the Holy Quran. Sometimes there is disagreement among the scholars who interpret the Holy Book of Quran in determining whether the infinitive is added to the subject or to the object. Translators have sometimes provided an inadequate translation. This article has tried to discover ways to resolve the difference in determining the qualificative role of genitive case and also to provide an expressive translation of this structure by using a descriptive-analytical-critical method and by examining a number of infinitives added to the subject or object in the Holy Quran. The solutions to resolve the dispute are as follows: Paying attention to how the sentences relate to each other, paying attention to the citation of the subject in the verse, paying attention to the reason for using rhetorical devices in the verse, paying attention to the interpretive context (the context of the discussed verse, the guiding purpose of the Surah), paying attention to the verses and narrations of the same subject of the verse and paying attention to the requirements of servant politeness. The use of these solutions in order to provide a correct and expressive translation of the infinitive structure added to the subject or the object is necessary: The use of verb in the translation of the infinitive, the use of an appropriate word for translation of the pronoun, the use of an appropriate word in addition to the accompanying added infinitive, the use of the explanations in parentheses, the avoidance of compression writing and the avoidance of literal translation.یکی از ساختارهای نحوی که دقت در آن، نقشی مهم در فهم صحیح مقصود آیات قرآن کریم ایفا می‌کند، اضافه مصدر به فاعل یا مفعول‌به است. گاهی در تشخیص اینکه مصدر به فاعل اضافه شده یا به مفعول‌به، در میان مفسران اختلاف‌نظر وجود دارد. مترجمان نیز گاهی ترجمه‌ای نارسا ارائه کرده‌اند. این نوشتار با روش توصیفی ـ تحلیلی ـ انتقادی و با بررسی تعدادی از مصدرهای مضاف به فاعل یا مفعول‌به در قرآن کریم، به کشف راهکارهایی برای رفع اختلاف در تعیین نقش معنوی مضاف‌الیه و نیز برای ارائه ترجمه‌ای رسا از این ساختار پرداخته است. راهکارهای برون‌رفت از اختلاف، از این قرار هستند: توجه به نحوه ارتباط جملات با یکدیگر؛ توجه به استناد به فاعل در آیه؛ توجه به علت استفاده از صنایع بلاغی در آیه؛ توجه به سیاق تفسیری (سیاق آیه مورد بحث، غرض هدایتی سوره)؛ توجه به آیات و روایات هم‌موضوع آیه و توجه به اقتضای ادب بندگی. همچنین برای ارائه ترجمه‌ای صحیح و گویا از ساختار مصدر مضاف به فاعل یا مفعول‌به، کاربست این راهکارها لازم است: استفاده از فعل در ترجمه مصدر؛ استفاده از واژه مناسب برای ترجمه ضمیر؛ استفاده از واژه مناسب در همنشینی مصدر مضاف؛ استفاده از توضیحات داخل قلاب؛ پرهیز از فشرده‌نویسی و پرهیز از ترجمه لفظ به لفظ.https://qd.razavi.ac.ir/article_1607_a10d50dadeceb669c991e87ae76ac7f5.pdf