دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های قرآنی 2251-9378 18 34 2021 11 22 The Semantic Analysis of the Security in the Holy Quran Based on the Theory of the Orientational Metaphors تحلیلی معناشناختی از امنیت در قرآن کریم مبتنی بر نظریه استعاره‌های جهتی 3 30 1175 10.30513/qd.2021.508.1112 FA محمدحسین شیرزاد دانش آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران. محمدحسن شیرزاد دانش آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران محمد شریفی دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران Journal Article 2020 02 17 The “security” is one of the most essential needs of the human communities which it has been comprehensively paid attention by the holy Quran. Although some of the Quran scholars try to debate over the security teachings of this Book but studying their works shows that most of them examine the Quran verses which directly indicate the management of the earthly human fears and concerns such as the verse 60 of the Anfal surah whereas the great part of the Quranic teachings about security has been shaped not in the form of applying words in their real meaning but in the form of applying metaphor for the innovative conceptualizations. To study this metaphoric language this present paper tries to utilize the cognitive semantics and it is debated the role of the six orientations in creating the conceptual metaphors from security and insecurity. This research shows that security is expressed the linguistic representation in the form of the orientations “up, front and right” in the Quran language while insecurity is conceptualized in the form of the orientations “down, back and left”. «امنیت» یکی از ضروری‌ترین نیازهای جوامع انسانی است که به طور گسترده مورد توجه قرآن کریم قرار گرفته است. هرچند جمعی از قرآن‌پژوهان در صدد بحث از آموزه‌های امنیتیِ این کتاب مقدس برآمده‌اند، اما مرور آثارشان نشان می‌دهد که غالباً همت خود را صرف آیاتی کرده‌اند که به طور مستقیم به مدیریت ترس‌ها و نگرانی‌های دنیوی انسان بازمی‌گردند؛ نظیر آیه 60 سوره مبارکه انفال. این در حالی است که بخش عظیمی از آموزه‌های قرآنی در باب امنیت، نه در قالب استخدام الفاظ در حقیقت معانی، که در قالب استفاده از زبان استعاره برای مفهوم‌پردازی‌های بدیع شکل گرفته است. به منظور بررسی این زبان استعاری، در پژوهش حاضر کوشش می‌شود از رویکرد معناشناسی شناختی بهره برده شود و نقش جهات شش‌گانه در ساخت استعاره‌های مفهومی از امنیت/ ناامنی مورد مطالعه قرار گیرد. این پژوهش نشان می‌دهد که در زبان قرآن کریم، امنیت در قالب جهت‌نماهای بالا و پیش و راست بازنمود زبانی می‌یابد، حال آنکه ناامنی در قالب جهت‌نماهای پایین و پس و چپ مفهوم‌سازی می‌شود.

https://qd.razavi.ac.ir/article_1175_2dbfb5caa3c97dfb637c5375d87d517d.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های قرآنی 2251-9378 18 34 2021 11 22 The Place of the Primary and Fundamental Human Needs in the Quran Verses with a Look to the Johan Galtung’s Theory in the Categories of Peace and Violence جایگاه نیازهای اولیه و اساسی انسان در آیات قرآن با نگاهی به نظریه یوهان گالتونگ در مقولۀ صلح و خشونت 31 52 1186 10.30513/qd.2021.664.1157 FA احمدعلی صاحب ناسی دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه اصفهان محمدرضا حاجی اسماعیلی حسین آبادی گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اهل بیت، دانشگاه اصفهان، اصفهان مهدی مطیع علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اهل بیت، دانشگاه اصفهان، اصفهان Journal Article 2020 04 09 From the view of Johan Galtung war is merely a form of violence and peace is not gained through armistice but it is took place by the absence of violence. Galtung defines that violence is the avoidable impairment and disturbance for the satisfaction of the fundamental needs of human beings and every violence is the origin of the next chain of violence, Therefore for achieving peace the cycle of violence should be broke and this does not occur except with eliminating the injustice and discriminatory relations among nations. From his view the culture is the origin of these relations and the religion which is of the main components of the culture has a vital role in establishing peace or the propagation of violence. In the present note the main issue is what the place of the primary and basic human needs in the Quran teachings. Have these needs been respected and recognized in the holy Quran? The positive response to this question will mean peace-centered of the Quran teachings and the negative response will mean the violence-centered of the Quran Teachings. This research with analytic-descriptive method has been adopted and at the end it results that the primary and basic human needs have a superior position in the holy Quran. The correlation of the concepts “corruption and shortcomings” with violence and the correlation of the concept “aggression with the intention to create corruption on the earth” with terrorism is a sign of Islam intention to combat with violence and terrorism. از نگاه «یوهان گالتونگ» جنگ صرفاً یک شکل از خشونت است و صلح با ترک مخاصمه به دست نمی‌آید، بلکه در نبود خشونت محقق می‌گردد. گالتونگ خشونت را «اختلال و آسیب قابل اجتناب در مسیر تأمین نیازهای اولیۀ انسان‌ها» می‌داند. از این دیدگاه، خشونت بی‌عدالتی است و هر خشونتی سرآغاز زنجیرۀ خشونت‌های بعدی می‌شود. پس برای رسیدن به صلح باید چرخۀ خشونت قطع شود و این امر جز با برچیده شدن مناسبات ناعادلانه و تبعیض‌آمیز در میان ملت‌ها محقق نمی‌شود. از نظر او، فرهنگ منشأ این نوع مناسبات است و دین که از مؤلفه‌های اصلی فرهنگ است، نقش مهمی در برقراری صلح یا رواج خشونت دارد. مسئلۀ اصلی پژوهش حاضر این است که نیازهای اولیه و اساسی انسان در آموزه‌های قرآنی چه جایگاهی دارند؟ آیا این نیازها در قرآن محترم شمرده و به رسمیت شناخته شده‌اند؟ پاسخ مثبت به این پرسش به معنای صلح‌محور بودن و پاسخ منفی به آن به معنای خشونت‌محور بودن آموزه‌های اسلامی ـ قرآنی خواهد بود. این پژوهش که به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده، در پایان نتیجه می‌گیرد که نیازهای اولیه و اساسی انسان از جایگاه والایی در قرآن برخوردارند و قرابت مفاهیم «فساد» و «سیئه» با «خشونت» و قرابت مفهوم «محاربه به قصد فساد فی‌الارض» با «تروریسم»، نشان‌دهندۀ عزم اسلام برای مبارزه با خشونت و تروریسم است.

https://qd.razavi.ac.ir/article_1186_d553e7b5569e61683381c62acbe00dd8.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های قرآنی 2251-9378 18 34 2021 11 22 The Conceptology of the Quran-Based System of the Social Security with Emphasizing on the Concept of the Pure -Good- Life (al-Hayat at-Tayyibah) مفهوم‌شناسی نظام قرآن‌بنیان تأمین اجتماعی با تأکید بر مفهوم حیات طیبه 53 80 1171 10.30513/qd.2021.743.1158 FA مهدی عبداللهی پور استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم و معارف قرآن و حدیث قم سید محمد نقیب استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم علی غضنفری استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم علی زهراب دانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم Journal Article 2020 04 09 The current concept of the social security is mostly limited to the subsistence protection for people in need by governments. Although the concept of social security is originated from the idiomatical and contemporary definition and adopted from the secular look of the West to the people’s needs for this world but it seems that it will not prevent to represent a new concept for it at all. In the present note and with analytic-descriptive method it has been specially debated about how it can be presented a meaning of the social security based on the favourite life and the Quran teachings. The noble Quran has defined a quality of life titled as pure -good- life (Arabic: الحیاة الطیّبة) which has features such as the endless life which is the result of the degrees of the faith and the extensive instances of the good deeds, the dignity, safe and peaceful life and consequently a cheerful life. In this form of life, providing the physical life and livelihood is not neglected that it is of the most important factors and components of its formation. From the other side, according to the different approaches to human dignity, the ultimate goal of the social security system even in its current concept has been defined to provide the dignity of society individuals and this is of the basic goals of the holy Quran guidance. The Quran-based system of the social security will have a close connection with the concept of the good-pure- life as the favourite life. Accordingly, this system is in line with pure -good- life and conforming to provide dignity, security and peacefulness of the earthly and eternal life of the social beings and Islamic government meaning governing and as the most powerful social institute has the most responsibility to fulfil it as far as it can be claimed that the Islamic government is the government of the Quran-based system of the social security. مفهوم رایج تأمین اجتماعی غالباً در حمایت معیشتی دولت‌ها از افراد جامعه خلاصه می‌شود. هرچند مفهوم تأمین اجتماعی، برآمده از تعریفی اصطلاحی و معاصر و برگرفته از نگاه سکولار غرب به نیازهای این جهانی انسان است، لکن به نظر می‌رسد این امر به هیچ وجه مانع از ارائۀ مفهومی جدید از آن نخواهد بود. در پژوهش حاضر و با روش توصیفی ـ تحلیلی، مشخصاً به این مسئله پرداخته شده است که چگونه می‌توان مفهومی از نظام تأمین اجتماعی، بر پایه زندگی مطلوب و بر اساس آموزه‌های قرآن کریم ارائه نمود؟ قرآن کریم کیفیتی از زندگی انسان را با عنوان «حیات طیبه» معرفی نموده است که دارای ویژگی‌هایی است؛ از جمله اینکه حیاتی دائمی، محصول مراتب ایمان و مصادیق گستردۀ عمل صالح، زندگی کرامت‌مدار، امنیت‌زا و آرامش‌بخش و در نتیجه زندگی شادمانه است. در این کیفیت از زندگی، تأمین زندگی مادی و معیشتی نه تنها مغفول نیست که از مهم‌ترین عناصر و مؤلفه‌های تشکیل آن است. از سوی دیگر، از آنجا که بنا بر رویکردهای متفاوت به کرامت انسان، هدف غایی نظام تأمین اجتماعی حتی در مفهوم شایع آن، تأمین کرامت افراد جامعه معرفی شده است و این مهم از اهداف اساسی هدایت‌های قرآن کریم است، نظام قرآن‌بنیان تأمین اجتماعی دارای ارتباطی تنگاتنگ با مفهوم حیات طیبه به عنوان زندگی مطلوب انسان خواهد بود. نتیجه اینکه این نظام، نظامی همسو با حیات طیبه و در راستای تأمین کرامت، امنیت و آرامش هر دو جهانیِ انسان اجتماعی است و دولت اسلامی به معنای حاکمیت و به عنوان قدرتمندترین نهاد اجتماعی، بیشترین وظیفۀ تأمین آن را دارد تا جایی که می‌توان ادعا کرد که دولت اسلامی، دولت نظام قرآن‌بنیان تأمین اجتماعی است.

https://qd.razavi.ac.ir/article_1171_abb431dec47f3563324fab48e1111714.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های قرآنی 2251-9378 18 34 2021 11 22 The Examination of Persuasion and Convenience Methods in the Holy Quran about the Issue of the Last Day (Qiyāmah) بررسی شیوه‌های اقناع و مجاب‌سازی در قرآن کریم دربارۀ موضوع قیامت 81 110 1174 10.30513/qd.2021.230.1047 FA سحر مصلی نژاد گروه زبان شناسی، دانشگاه پیام نور شیراز محمد هادی فلاحی گروه زبان شناسی رایانه ای، مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فن آوری بهزاد مریدی گروه زبان های خارجی و زبان شناسی، دانشگاه پیام نور تهران Journal Article 2019 12 11 Allah almighty for persuading addressees and proving legitimacy and rightfulness of His sayings has utilized different persuasive methods. The process of persuasion is one of the most functioning matters of discourse analysis. This process is used to control the addressees’ minds and to convey the message. The present paper examines the persuasive methods and how to be applied them to encourage the addressees in al-Qiyamah, al-Waqiah, al-Ghashiyah, an-Naba and Abasa surahs (Arabic: سُوَر القیامة، الواقعة، الغاشیة، النبأ، عبس) that they are all just about the subject of the day of judgment (Qiyamah). With using the Hovland model and verisimilitude model of the cognitive exegesis it is studied the persuasive components. In this note it has been used the Quran translation which has been produced by ayatollah Makarem Shirazi and also Almizan and Noor exegeses. With applying descriptive-integrated method the results shows that all parts of the models have been used in each of surahs. According to the Hovland model these surahs have many arguments, fear, threat, questioning and answering in comparison to other persuasive cases. For presenting many arguments in all mentioned surahs, it is cleared that the central method which emphasizes the argumentative content has used more and this indicates an approach based on the Quran thought in persuading addressees. خداوند متعال برای اقناع مخاطبان و اثبات حقانیت سخنان خود، شیوه‌های مختلف اقناعی را در قرآن به کار گرفته است. فرایند اقناع یکی از کاربردی‌ترین مباحث تحلیل گفتمان است؛ فرایندی که به منظور کنترل اذهان مخاطبان و القای پیام از آن استفاده می‌شود. پژوهش حاضر به بررسی شیوه‌های اقناع و چگونگی به کارگیری آن‌ها برای ترغیب مخاطب در سوره‌های قیامت، واقعه، غاشیه، نبأ و عبس که صرفاً دربارۀ موضوع قیامت هستند، پرداخت و با استفاده از الگوی هاولند و الگوی حقیقت‌نمایی تفسیرشناختی، مؤلفه‌های اقناعی را بررسی کرد. در این پژوهش از ترجمۀ قرآن آیةاللّٰه مکارم شیرازی و همچنین ترجمۀ تفسیر المیزان و تفسیر نور استفاده شد. نتایج به دست‌آمده با استفاده از روش‌های توصیفی ـ تلفیقی حاکی از آن بود که از تمامی بخش‌های الگوها در تک‌تک این سوره‌ها استفاده شده است. بر اساس الگوی هاولند، این سوره‌ها حاوی استدلال‌های فراوان بوده، ترس، تهدید و پرسش و پاسخ، بیش از دیگر موارد اقناعی به چشم خورد. به دلیل ارائۀ استدلال‌های فراوان در تمامی سوره‌های مورد بررسی، مشخص گردید که از روش مرکزی که بر محتوای مستدل پیام تأکید دارد، بیشتر استفاده شده است و این موضوع بیانگر رویکرد مبتنی بر تفکر قرآن در اقناع مخاطبان است.

https://qd.razavi.ac.ir/article_1174_5e6c9451ba87a05bd2baaba62393a583.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های قرآنی 2251-9378 18 34 2021 11 22 A Paradigm in the Evolution of the Proportion Science of Sūrahs; the Case Study of the Proportion of the Sūrahs “al-Fath and Muhammad” الگویی در تحول دانش تناسب سور؛ مطالعه موردی تناسب سور فتح و محمد 111 138 1355 10.30513/qd.2021.749.1162 FA صدیقه جنتی فیروزآبادی کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه میبد احمد زارع زردینی گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات . دانشگاه میبد کمال صحرایی اردکانی گروه علوم قرآن و حدیث . دانشگاه میبد Journal Article 2020 04 11 The knowledge of the proportion of the Quran sūrahs and attempt for performing more accurate study of the geometry structure of it for the different exegetical and theological utilizations is of the Quran (modern) contemporary researchers’ concerns. One of the research backgrounds for it is to know and put the findings of the non-contemporary and modern Quran scholars together and creating results in these Quranic sciences. Of the old approaches in the proportion science of the Quran surahs is linear study or the chronology of the surahs and the proportion of the surahs which totally contains a linear look in it. Today this look has continuously been followed. This research aims to promote this approach in the study of the holy Quran structure with putting the findings of the non-contemporary and modern Quran scholars together and to apply it in the analysis of the relationship between the sūrahs “Muhammad” and “Fath”. The findings show that there are different types of verbal and semantic relationship between these two surahs in the two micro and macro areas. It can be implied that the outcomes of this research which can be implied are: establishing a better background for perceiving these two sūrahs, a better knowledge and determination of the textual structure of the holy Quran and also presenting arguable answers to doubts about the multi layers of the Quran structure (text) and determination of the aesthetics of the holy Quran statement. شناخت تناسب سوره‌های قرآن و کوشش در جهت بررسی دقیق‌تر ساختار هندسی آن به منظور بهره‌برداری‌های مختلف تفسیری و کلامی از دغدغه‌های قرآن‌شناسان معاصر است. یکی از زمینه‌های پژوهش در این باره، شناسایی، تلفیق یافته‌های قرآن‌شناسان قدیم و جدید و ایجاد برون‌رفت‌هایی در این دانش قرآنی است. از رویکردهای کهن در دانش تناسب سوره‌های قرآن، همان مطالعه خطی یا «ترتیب السور» و «تناسب السور» است که کاملاً نگاه خطی را در خود دارد. امروزه نیز این نگاه همچنان دنبال شده است. این پژوهش بر آن است تا با تلفیق یافته‌های قرآن‌پژوهان قدیم و جدید، به ارتقا این رویکرد در مطالعه ساختار قرآن کریم کمک نماید و در تحلیل ارتباط بین سوره محمد با سوره فتح کاربردی سازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بین این دو سوره، گونه‌های مختلفی از ارتباطات لفظی و معنایی در دو ساحت خُرد و کلان وجود دارد. از نتایج این پژوهش می‌توان به ایجاد زمینه بهتر برای فهم بهتر این دو سوره، شناخت و تبیین بهتر ساختار متنی قرآن کریم، همچنین ارائه جواب‌هایی مستدل به شبهات درباره پاشانی و چندلایگی بودن ساختار (متن) قرآن و همچنین تبیین زیبایی‌های بیان قرآن کریم اشاره نمود.

https://qd.razavi.ac.ir/article_1355_af6c54e27d32515b8132825f029093cf.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های قرآنی 2251-9378 18 34 2021 11 22 The Paradigm of the Effective Factors in the Process of the Writings of The Quran Sciences (6th Century to 10th Century) in the Form of Grounded Theory الگوی عوامل مؤثر در سیر نگارش‌های علوم قرآن (قرن 6 تا 10) در قالب نظریه مبنایی 139 168 1183 10.30513/qd.2021.205.1042 FA نجمه نجم دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. مهدی مهریزی طرقی گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران محمدعلی مهدوی راد گروه علوم قرآن و حدیث، پردیس فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران سیدمحمدعلی ایازی گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2019 12 06 The present paper studies from the approach of the social, scientific and thoughtful interpretivism to the perception and analysis of the effective factors in the development of the Quran science writings. It has been studied the eight books of the Quran sciences from the sixth century to the tenth century with the condition that they were effective in their periods. The documentary method and the historic analysis has been used for the process of the research and it has been used Grounded theory (GT) for analyzing and examining information. The obtained findings which have contained the eighteen categories in the evolution have been stated with the separation of factors with the high impact factor, medium impact factor and low impact factor. Also the final paradigm of the effective factors in the development of the Quran science writings have been mentioned in the form of Grounded theory (GT) and its components are: causative factors including the individual’s personality of the author, the scientific expertise of the author, the social and cultural factors of author’s period, the author’s companions and his effectiveness of bibliographies and previous authors and his impact on the next bibliographies and authors, the identity and originality of the written text (including structure, function and content). The background factors such as the circumstances of time and geographic location, the several immigration and travels of the author, the comprehensiveness of the source titles, the oldness and notability of the writing and author. The mediator factors such as the ethical personality of the author, political and economic factors of his time, the author’s free thought and liberty or prejudice. Also it has been stated the obtained strategies and consequences. بررسی حاضر از رویکرد تفسیرگرایی فکری، علمی و اجتماعی به فهم و تحلیل عوامل تأثیرگذار در سیر تطورات نگارش‌های علوم قرآن می‌پردازد. هشت کتاب علوم قرآن در قرن 6 تا10 با قید تأثیرگذاری در دوره خود، محلّ بررسی در این تحقیق بوده است. از روش اسنادی و تحلیل تاریخی در انجام عملیات تحقیق، و برای تجزیه و تحلیل اطلاعات و ارائه الگوی نهایی، از نظریه مبنایی (GT) استفاده شده است. یافته‌های به دست‌آمده شامل 18 مقوله در سیر تطور بوده که به تفکیک عوامل با ضریب تأثیر بالا، متوسط و کم بیان شده است. همچنین الگوی نهاییِ عوامل مؤثر در تطور سیر نگارش‌های علوم قرآن در قالب نظریه مبنایی ارائه‌شده و اجزاء آن عبارت‌اند از: عوامل علّی شامل شخصیت فردی نویسنده، تخصص علمی نویسنده، عوامل فرهنگی اجتماعی دوره نویسنده، همنشینان نویسنده و تأثیرپذیری وی از مصادر و نویسندگان قبل و تأثیرگذاری نویسنده بر مصادر و نویسندگان بعد، هویت و اصالت متن نگارشی ـ اعم از ساختار، کارکرد و محتواـ ؛ عوامل زمینه‌ای مثل شرایط زمان و مکان جغرافیایی، مهاجرت و مسافرت‌های متعدد نویسنده، جامعیت عناوین منبع، قدمت و شهرت نگارش و نویسنده؛ عوامل میانجی مثل شخصیت اخلاقی نویسنده، عوامل سیاسی و اقتصادی دوره وی، حریت و آزاداندیشی یا تعصب نویسنده. در ضمن راهبردها و پیامدهای حاصل نیز بیان شده است.

https://qd.razavi.ac.ir/article_1183_4fcd0e2756b007983bdf817f792eba9c.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های قرآنی 2251-9378 18 34 2021 11 22 The Method and Pattern of Neuwirth in Determining the Relationship Process of the Holy Quran روش و الگوی نویورت در تبیین فرایند ارتباطی قرآن 169 196 1203 10.30513/qd.2021.361.1076 FA علی راد پردیس فارابی دانشگاه تهران سیدمحمد موسوی مقدم پردیس فارابی دانشگاه تهران مریم سرخیل دکتری علوم قرآن و حدیث پردیس فارابی دانشگاه تهران Journal Article 2020 01 11 The relationship between the holy Quran and the biblical tradition is of the topics which the Western scholars are concerned with. Angelika Neuwirth determines this relationship with a linguistic approach in her Quranic studies. With critically debating over the researches which has figured that the holy Quran is an Arabic copy of Bible or being adapted from Christianity she believes that the holy Quran is a holy and independent scripture which from one side it has indicated the peak point of sacred Books and from the other side it has fulfilled his divine purposes. Neuwirth studies the process and howness of the Quran dialogue with its addressees in an oral form and as a drama. She thinks that the Quran is a communicative text and in interaction with the addressees that it could answer to their problems and questions. With applying the analytic-descriptive approach the author firstly reviews the Neuwirth’s theory and also Habermas’s theory of communicative action in this paper and then it has determined the utilization of Habermas’s theory by Neuwirth. The results show that Neuwirth has used Habermas’s theory of communicative action. In his diachrony and surah observing for explaining the unity and independence of the noble Quran Neuwirth has in some cases mixed up with the Christian approach. رابطه بین قرآن و کتاب مقدس از موضوعات مورد علاقه محققان غربی است. آنجلیکا نویورت در مطالعات قرآنی خود با رویکردی زبان‌شناختی به تبیین این رابطه می‌پردازد. وی با انتقاد از تحقیقاتی که قرآن را کپی عربی انجیل و یا اقتباس از مسیحیت قلمداد کرده‌اند، قرآن را کتابی مقدس و مستقل می‌داند که از سویی توانسته است نقطه اوج کتاب مقدس بودن را به نمایش گذارد و از سوی دیگر، به اهداف الهیاتی خود جامه عمل بپوشاند. نویورت فرایند و چگونگی تخاطب قرآن با مخاطبانش را به شکل شفاهی و به مثابه یک درام بررسی می‌کند. وی قرآن را متنی ارتباطی و در تعامل با مخاطبان می‌داند که توانسته به اشکالات و پرسش‌های آن‌ها پاسخ دهد. محققان در این مقاله با بهره‌گیری از رویکرد توصیفی ـ تحلیلی ابتدا به مرور نظریه نویورت و نیز نظریه کنش ارتباطی هابرماس پرداخته و سپس کاربست نظریه هابرماس را توسط نویورت تبیین نموده‌اند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که نویورت از «نظریه کنش ارتباطی» یورگن هابرماس بهره برده است. نویورت در بررسی درزمانی و سوره‌نگر خود برای تبیین یگانگی و استقلال قرآن در برخی موارد دچار خلط با رویکرد مسیحی شده است.

https://qd.razavi.ac.ir/article_1203_cf4661d873cd46c8cc35e5b61c68567e.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های قرآنی 2251-9378 18 34 2021 11 22 The Application of the Approach of “Cognitive Structure” in the Teaching Methods of the Holy Quran in Respect to Meaningful Learning کاربست رویکرد «ساختار شناختی» در روش‌های آموزشی قرآن در راستای یادگیری معنادار 197 222 1184 10.30513/qd.2021.387.1086 FA زهرا صفیان جوزدانی کارشناس ارشد علوم و معارف قرآنی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده اصفهان رضا سعادت نیا دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده اصفهان Journal Article 2020 01 17 The present research with paying attention to the importance and impact of the stability of the cognitive structure in the area of the teaching fields has been organized. The way which is the persons have codified the information and knowledge in their minds is “cognitive structure”. One of the important results in the way of the establishment and stability of cognitive structure is to provide meaning for learning means correlation of the new knowledge with concepts which are in a person’s cognitive structure before. Whatever these connections are more the perception is deeper. According to the verse 9 of the surah al-Isra ﴿إنَّ هَذَا الْقُرْآنَ یَهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ...﴾ (Surely this Quran guidance to what is most upright…). It is believed that with relation to its teaching responsibility and upright guidance the holy Quran defines its method. With considering the holy Quran and the text of education with analytic-descriptive method this note is going to extract the methods that the Quran has applied for this aim while explaining the special position of the cognitive structure and its soundness in the process of teaching. The findings show that the establishment and the soundness of the cognitive structure in the holy Quran has strategies containing: the expression of the issue in the area of time events, laying the ground work during speaking with, laying the ground work through stories, creating multi aspects for direct speaking with addresses, making constant connection of the speech with the prominent pillars of the pervious speeches and entering the emotional factor (such as imaging and composing the repetitions) to the frame of the cognitive structure pyramid. پژوهش حاضر با توجه به اهمیت و تأثیر تحکیم ساختار شناختی در حوزه فعالیت‌های آموزشی سامان یافته است. طریقی که افراد اطلاعات و دانش را در ذهن خود سازمان می‌دهند، «ساختار شناختی»[1] می‌باشد.[2] یکی از نتیجه‌های مهم در جریان ایجاد و تحکیم ساختار شناختی، معنادار کردن یادگیری، یعنی پیوند زدن دانش جدید با مفاهیمی است که از پیش در ساختار شناختی فرد وجود دارد. هر قدر این ارتباط‌ها بیشتر باشد، ادراک عمیق‌تر می‌گردد. طبق آیه 9 سوره اسراء «إنَّ هَذَا الْقُرْآنَ یَهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ...» بر این باوریم که قرآن کریم در راستای رسالت آموزش و هدایت اقوم، روش‌های خود را نیز معرفی می‌کند. از این روی این مقاله در پی آن است که با تأمل در قرآن و متون علم آموزش و پرورش با روش توصیفی تحلیلی، ضمن تبیین جایگاه ویژۀ ساختار شناختی و تحکیم آن در فرایند آموزش، روش‌هایی را که قرآن برای این منظور به کار برده است، استخراج نماید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ایجاد و تحکیم ساختار شناختی در قرآن دارای راهبردهایی است مشتمل بر: بیان مطلب در بستر اتفاقات زمانه، بسترسازی در خلال صحبت با دیگران، بسترسازی در خلال داستان، چندوجهی کردن روی سخن مستقیم با مخاطب، قلاب زدن پیوستۀ کلام به رکن‌های برجسته سخنان قبلی و وارد کردن عنصر عاطفی ـ احساسی، مانند تصویرسازی و آهنگ‌گونه کردن تکرارها، به بدنۀ هرم ساختار شناختی. [1]. Cognitive Structure. [2]. ساخت شناخت و ساختار شناخت هم ترجمه شده است.

https://qd.razavi.ac.ir/article_1184_f0ff5594859f08256ba53738cb649307.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های قرآنی 2251-9378 18 34 2021 11 22 Analytic Research about the Exegetic Attitudes of Abu l-Qāsim al-Ka'bi al-Balkhı̄ پژوهشی تحلیلی در دیدگاه‌های تفسیری ابوالقاسم کعبی بلخی 223 250 1368 10.30513/qd.2021.1368 FA حسن خرقانی دانشگاه علوم اسلامی رضوی علی اکبر رستمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی سیدمحمدعلی فهیمی دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی Journal Article 2021 04 24 The science of the exegesis is owed to the exegetes’ attempts which have interpreted and determined the Book of Almighty. Some of these exegeses have been vanished but the opinions of their authors in some of the verses have been remained. Of these groups is Abu l-Qāsim al-Ka'bi al-Balkhı̄ who was a muʿtazilah theologian and exegete. This paper with analytic-descriptive method studies some of his opinions in the exegesis and it clears that he interpreted the Quran verses with the Quranic-rational method and he attached much important to know the intent of God for the linguistic sense (siaq) and interpretative nuances. Therefore, the aim of the words which was tested Ibrahim prophet (peace be upon him) is imāmah (Arabic: إمامة‎) which God completed and fulfilled. Also in sūrah al-Qiyamah (Arabic: القیامة‎), he put aside the well-known opinion and he thought that the meaning of the Quran is the recitation of his record. The intellectual and theological arguments in his resulting precepts have a special position and according to it he believes that Adam is Qibla and not being prostrated by the angels and Adam’s heaven being earthy and he does not believe in the World of Pre-Existence (Alam-e-Zar) and the intellects of human beings is the declaration of faith inthe Deity (God). And also the government and the vicegerency which are the covenant of Allah is not legitimate for the aggressors and disbelievers. Qiraʼat and fiqh al-Quran are of his exegetic chapter titles. دانش تفسیر وامدار تلاش‌های مفسرانی است که به شرح و تبیین کتاب الهی پرداخته‌اند. برخی از این تفاسیر از میان رفته‌اند، ولی دیدگاه‌های صاحبان آن‌ها در بخشی از آیات به جا مانده است. از این گروه، ابوالقاسم کعبی بلخی، متکلم و مفسر معتزلی است. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی به بررسی برخی آراء وی در تفسیر می‌پردازد و روشن می‌شود که او با روش قرآنی عقلی آیات را تفسیر می‌کند و برای سیاق و ظرایف تعبیری در شناخت مقصود خداوند متعال، اهمیت زیادی قائل است. از این رو مقصود از کلماتی را که ابراهیم با آن‌ها آزموده شد، امامت می‌داند که خداوند آن را اتمام کرد و به انجام رساند. همچنین در سوره قیامت، نظر مشهور را کنار می‌نهد و مقصود از قرآن را قرائت نامۀ اعمال می‌داند. استدلال‌های عقلی و کلامی نیز در برداشت‌های وی جایگاه ویژه‌ای دارد و بر اساس آن، آدم(ع) را قبله نه مسجود فرشتگان می‌داند و بهشت آدم(ع) را زمینی می‌داند و «عالم ذر» را نمی‌پذیرد و عقول بنی‌آدم را گواه ربوبیت خداوند می‌داند. همچنین حکومت و خلافت را که عهد الهی است، برای کافران و ستمگران مشروع نمی‌داند. قرائات و فقه القرآن نیز از سرفصل‌های تفسیری وی می‌باشد.

https://qd.razavi.ac.ir/article_1368_d073500f70085f094fbf5f227141074b.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های قرآنی 2251-9378 18 34 2021 11 22 A Hopeless Determination of the Day of Judgment Based on Being Hope (Raja') Equivalent to Ratification in the Verse 7 of Surah Junus تبیینی غیر امیدبخش از معاد مبتنی بر معادل‌انگاری رجاء با تصدیق در آیۀ 7 سورۀ یونس 251 278 1282 10.30513/qd.2020.113.1024 FA سیده فاطمه کیایی کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم سید قاسم کیایی مدرس سطوح عالیِ علوم عقلی در حوزه علمیه قم Journal Article 2019 11 05 The Quran exegetes have determined the term “raja'-hope” in the statement ﴿لَا یَرْجُونَ لِقَاءَنَا﴾ (Those who rest not their hope on their meeting with Us) with different possibilities such as: fear, desire, expectation and ratification. Among this while ratification (تصدیق) is of the meanings for being far away from the meaning which has been created the word “hope” (raja') it is necessary to determine a relationship mechanism between it and “hope” (raja'). The exegetes have not examined it and this problem faces serious ambiguity and challenges. The other problem which includes most of the aforementioned exegetic dialectics such as ratification -confirmation-(تصدیق) is the absence of attention to the motivational approach of the verse in the propagation of the hope -centered hereafter instead of argumentation- centered hereafter. A point Which is in spite of having proofs such as the selection and order of the verse vocabulary in the exegeses has been neglected and has not paid attention. Meaning with studying the exegeses, the mind of the addressee concentrates on belief in al-ma'ad (day of resurrection) and its unpleasant outcomes of turning aside from belief in al-ma'ad (the day of resurrection) as a religious principle while the verse is going to open another window except what indicates the day of resurrection as a belief and compulsory religious principle for the addressee and to motivate his mind powers in relation to the capacity of the hope of al-ma'ad (the day of resurrection) and briefly and totally to promote a tendency to the resurrection and not the resurrection belief. With aim to review and analyze the opinion which views “hope” (raja') being equivalent to confirmation (تصدیق) and presenting this claim that the verse specifically with the vital subject of al-ma'ad (the day of resurrection) is going to create a tendency (ambition) not belief to the day after this note has been adopted. مفسران واژه «رجاء» در عبارت «لَا یَرْجُونَ لِقَاءَنَا» (یونس/ 7) را با احتمالات مختلفی چون: خوف، طمع، توقع و تصدیق تبیین کرده‌اند. در این میان با اینکه «تصدیق» از جمله مدلولاتی است که به دلیل دور بودنش از معنای موضوع‌له رجاء، تبیین سازوکار ارتباطی بین آن با رجاء ضروری می‌نماید، مفسران بدان نپرداخته‌اند و همین مسئله، جواز حمل آن بر آیه را با ابهام و چالش جدی مواجهه کرده است. مشکل دیگری که به نحوی شامل اکثر خوانش‌های تفسیری پیش‌گفته از جمله «تصدیق» می‌شود، عدم توجه به رویکرد انگیزشی آیه در تبلیغ آخرت‌گروی امیدمحور به جای آخرت‌باوری استدلال‌محور است؛ نکته‌ای که علی‌رغم دارا بودن مٶیداتی چون گزینش و چینش واژگانی آیه، در تفاسیر مفغول مانده و مورد بی‌توجهی قرار گرفته است. یعنی با مطالعه تفاسیر، ذهن مخاطب معطوف به معادباوری و تبعات ناگوار معادگریزی به عنوان یک اصل اعتقادی می‌شود؛ در حالی که آیه سعی دارد پنجرۀ دیگری غیر از آنچه معاد را به عنوان یک باور و اصل اعتقادی لازم‌الاطاعه می‌نمایاند، به روی مخاطب بگشاید و قوای ذهنی او را نسبت به ظرفیت امیدبخش معاد تهییج و در یک کلام معادگرایی و نه معادباوری را ترویج نماید. این نوشتار با هدف تقریر و تحلیل دیدگاه ناظر به معادل‌انگاری رجاء با تصدیق و طرح این ادعا که این آیۀ به خصوص، با موضوع محوری معاد در صدد ایجاد گرایش و نه بینش نسبت به حیات اخروی است، به سامان رسیده است.

https://qd.razavi.ac.ir/article_1282_86acad97045739ac31537145c92e7e6f.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های قرآنی 2251-9378 18 34 2021 11 22 Studying and Criticizing the Interpretative Opinions about the Prohibition Verses from Hastening in the Matter of the Revelation بررسی و نقد آراء تفسیری پیرامون «آیات نهی از تعجیل در امر وحی» 279 308 1185 10.30513/qd.2021.13.1004 FA سید روح اله دهقان باغی مرکز تحقیقات توسعه پژوهش‌های بین رشته‌ای معارف اسلامی و علوم سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران. Journal Article 2019 10 02 There are several exegeses which have been propounded by the Shia and Sunni exegetes about the verses 16 to 19 of al-Qiyamah surah and the verse 114 of Ṭāhā surah which have prevent the holy prophet (peace be upon him) from hastening in the Quran recitation and in this paper they are named “the prohibition verses from hastening in the matter of the revelation”. With studying both most important exegeses of the Shia and Sunni Schools, it is resulted the six exegetical attitudes for the mentioned verses. The first attitude is common between Shia and Sunni exegetes based on the prohibition from hastening in the Quran recitation at the time of receiving the revelation and has been observed in all 15 centuries after hijrah and there is no consensus between all exegetes about the other five attitudes and they have not been considered in all preceding centuries as some belong to one religious school (madhhab) or some exegetic works. Each of the mentioned attitudes has confronted with several problems which cause difficulty to be accepted these attitudes. This note with library data collection and description and comparative analysis of the opinions along with intellectual (aqli), transmitted (naqli) and historic criticism, meanwhile accepting the happening of the instant revelation of the Quran (al-nuzūl al-dafʿī, Arabic: النزول الدفعیّ) based on the surah al-Qadr (القدر) and other verses and the related hadiths, it is thought to be a little before the revelation of the prohibition verses from hastening in al-Qiyamah surah and with considering the tradition of imam Sadiq (peace be upon him), he observes that prohibition from hastening is for awareness and before being carried out the prohibited act by the holy prophet (peace be upon him) and indicating not to convey the revealed Quran in the instant revelation. در خصوص آیات 16 تا 19 سوره قیامت و آیه 114 سوره طه، که پیامبر اکرم(ص) را از تعجیل در قرائت قرآن باز می‌دارند و در این پژوهش از آن‌ها به «آیات نهی از تعجیل در امر وحی» یاد می‌شود، تفاسیر متعددی از سوی مفسران شیعه و اهل سنت نقل شده است. با بررسی مهم‌ترین تفاسیر فریقین، در مجموع شش دیدگاه تفسیری برای آیات فوق به دست آمد که نخستین دیدگاه، مبتنی بر نهی از تعجیل در قرائت قرآن در هنگام دریافت وحی، میان مفسران شیعه و اهل سنت مشترک است و در تمام پانزده قرن پس از نزول مورد توجه بوده است. پنج دیدگاه دیگر، مورد اتفاق همه مفسران نبوده و در تمام سده‌های پیشین نیز مطرح نبوده است؛ چنان که برخی تنها به یک مذهب یا چند اثر تفسیری اختصاص دارند. هر یک از دیدگاه‌های فوق با اشکالات متعددی مواجه‌اند که پذیرش آن‌ها را با دشواری روبه‌رو می‌سازد. این پژوهش با جمع‌آوری کتابخانه‌ای داده‌ها و با توصیف و تحلیل تطبیقی آراء به همراه نقد عقلی، نقلی و تاریخی، ضمن پذیرش وقوع نزول دفعی قرآن بر اساس سوره قدر و دیگر آیات و روایات مرتبط، این نزول را اندکی پیش از نزول آیات نهی از تعجیل در سوره قیامت دانسته و با توجه به روایت امام صادق(ع)، «نهی از تعجیل» را به جهت تنبه و پیش از ارتکاب منهی‌عنه از سوی پیامبر اکرم(ص) و ناظر به عدم ابلاغ قرآن نازل‌شده در نزول دفعی می‌داند.

https://qd.razavi.ac.ir/article_1185_be4c19243923df09c1018c1122f9591b.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های قرآنی 2251-9378 18 34 2021 11 22 The Meaning of the Recitation (Arabic: قرائت) of the Quran at the Last Verse of Sūrah al-Muzzammil and Its Islamic Law Verdict (Hukm Shar'ī) مراد از قرائت قرآن در آیه آخر سوره مزّمّل و حکم شرعی آن 309 328 1470 10.30513/qd.2021.1470 FA حمید وحیدیان اردکان دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد حسن نقی زاده دانشگاه فردوسی مشهد محمدحسن رستمی دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2021 12 11 At the last verse of sūrah al-Muzzammil (Arabic: سورة المزّمّل) has been commanded to the recitation (Arabic: قرائت) of the Quran. There is no consensus about the meaning of “recitation”. Some believe that the meaning of the recitation of the holy Quran in this verse is exclusively “recitation” (Arabic: قرائت) and it does not mean the recitation that is of the obligatory acts of prayer which are not invalidate the prayer if they are left or added unintentionally. Some think that the meaning of this “recitation” is exclusively the recitation in the prayer including the obligatory or recommended prayers. The great scholars such as Sayyed Murtaza, Allameh Helli, Muhaqiq Karaki and ayatollah Khui have acquired from this verse that the obligation of the recitation in the daily obligatory prayers and some others have believed that its meaning is a recommended matter for the night prayer. With accurate look to the meaning of standing in the night (qiyaam al-layl, Arabic: قیام اللیل) and its uses in the preceding texts and carefulness it is cleared the accuracy in speech situation, the linguistic sense (siaq) and the structure of the verse and surah that the first three sayings (opinions) because of being contrary to the appearance of the verse and the structure of surah and the opposition to speech situation and hadiths the first three sayings (opinions) are not accepted. With applying proofs such as accordance with the rhetorical principles, conformity with the linguistic sense (siaq) of the verse and surah, speech situation and hadiths the fourth saying (opinion) is proved. It reveals that the direct command in this statement contrary to the imperative form indicates a recommended matter. The semantics of the composition of «قیام اللیل» (verbal meaning: standing in the night) and utilizing it in this debate and also argument to speech situation, the surah structure, the rhetorical principle “epanastrophe” are of the paper innovations. در آیه آخر سوره مزمل به «قرائت قرآن» امر شده است. در اینکه مراد از قرائت چیست، وحدت نظر وجود ندارد. برخی معتقدند که مراد از قرائت قرآن در این آیه، مطلق قرائت است و به معنای قرائتی که از واجبات غیر رکنی نماز است، نمی‌باشد. برخی مراد از این قرائت را مطلق قرائت در نماز، اعم از نمازهای واجب و مستحب دانسته‌اند. بزرگانی همچون سید مرتضی، علامه حلّی، محقق کرکی و آیةاللّٰه خوئی، از این آیه، وجوب قرائت در نمازهای یومیه را برداشت کرده‌اند. برخی مراد از آن را امر استحبابی به نماز شب دانسته‌اند. با بررسی دقیق معنای «قیام اللیل» و استعمالات آن در متون متقدم، دقت در مقام سخن، سیاق و بافت آیه و سوره مشخص می‌گردد که سه قول اول به دلایل مخالفت با ظهور آیه و بافت سوره، مخالفت با مقام سخن و روایات پذیرفتنی نیست. قول چهارم به مدد ادله‌ای همچون موافقت با قواعد بلاغی، مطابقت با سیاق آیه، سوره، مقام سخن و روایات تأیید می‌شود و نیز معلوم می‌گردد که امر حاضر در این عبارت بر خلاف ظاهرِ صیغه امر، دلالت بر استحباب دارد. معناشناسی ترکیب «قیام اللیل» و بهره‌گیری از آن در این بحث و نیز استدلال به مقام سخن، بافت سوره، قاعده بلاغی «ردّ العجز إلی الصدر»، از جمله نوآوری‌های این مقاله است.

https://qd.razavi.ac.ir/article_1470_d257e63ba9c758e1a222fb3a0fdfd235.pdf