دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های قرآنی 2251-9378 مقالات آماده انتشار 2026 08 31 خبرهای غیبی قرآن؛ وعده و پیش‌گویی براساس حساب احتمالات یا اعجاز غیبی؟ خبرهای غیبی قرآن؛ وعده و پیش‌گویی براساس حساب احتمالات یا اعجاز غیبی؟ 2417 10.30513/qd.2026.7597.2666 FA جواد ایروانی استاد، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران Journal Article 2025 10 11 یکی از ابعاد اعجاز قرآن، اخبار غیبی است. برخی از مخالفان، با ایجاد شبهه و تشکیک در مورد خبرهای غیبی قرآن از آینده، به انکار اعجاز قرآن در این عرصه پرداخته‌اند. محور عمده اشکال، ادعای کلی‌گویی، ابهام و اجمال، عدم قطعیت، پیش‌گویی بر اساس حساب احتمالات و وعده‌های رهبری سیاسی و نظامی به پیروان خود است به گونه‌ای که در صورت عدم تحقق، راه برای توجیه آن باز باشد. این تحقیق که به شیوه توصیفی تحلیلی سامان یافته، به نقد و بررسی این شبهات می‌پردازد. برای این منظور، مهمترین موارد اخبار غیبی قرآن از آینده (شامل: پیشگویی ورود قطعی مسلمانان به مسجدالحرام، خبر از پیروزی در سوره نصر، اخبار قطعی از ایمان نیاوردن افرادی همچون ابولهب و ولید بن مغیره، و پیش‌بینی پیروزی روم بر ایران) مطرح و به شبهات پیرامون آن‌ها پاسخ داده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد پیش‌گویی‌های قرآن در این چند مورد، به طور مشخص و قطعی بوده و می‌تواند در حد اعجاز تلقی گردد. یکی از ابعاد اعجاز قرآن، اخبار غیبی است. برخی از مخالفان، با ایجاد شبهه و تشکیک در مورد خبرهای غیبی قرآن از آینده، به انکار اعجاز قرآن در این عرصه پرداخته‌اند. محور عمده اشکال، ادعای کلی‌گویی، ابهام و اجمال، عدم قطعیت، پیش‌گویی بر اساس حساب احتمالات و وعده‌های رهبری سیاسی و نظامی به پیروان خود است به گونه‌ای که در صورت عدم تحقق، راه برای توجیه آن باز باشد. این تحقیق که به شیوه توصیفی تحلیلی سامان یافته، به نقد و بررسی این شبهات می‌پردازد. برای این منظور، مهمترین موارد اخبار غیبی قرآن از آینده (شامل: پیشگویی ورود قطعی مسلمانان به مسجدالحرام، خبر از پیروزی در سوره نصر، اخبار قطعی از ایمان نیاوردن افرادی همچون ابولهب و ولید بن مغیره، و پیش‌بینی پیروزی روم بر ایران) مطرح و به شبهات پیرامون آن‌ها پاسخ داده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد پیش‌گویی‌های قرآن در این چند مورد، به طور مشخص و قطعی بوده و می‌تواند در حد اعجاز تلقی گردد. https://qd.razavi.ac.ir/article_2417_30611a2e98e04271fbf337105301c8d9.pdf